'Ben yaptıysam sizler de yapabilirsiniz'

Doğduğu günden itibaren ailesinin eğitimine büyük önem verdiğini belirten Dr. Burak Uyanık, İzmir'den Eskişehir'deki Anadolu Üniversitesi İşitme Engelli Çocuklar Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezi'ne (İÇEM) uzanan eğitim yolculuğunu anlattı. Meslek lisesinden başlayan eğitim hayatını ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora ile taçlandıran Uyanık, bugün ulaştığı noktada azim, kararlılık ve eğitimin önemini öğrencilerine aktarmaya devam ediyor. Burak Uyanık konuyla alakalı şöyle konuştu:

Bu başarım önemli bir örnek oldu

'Meslek lisesinde okurken hocam hangi bölümde okumak istediğimi sordu. Hayalim bilgisayar mühendisliğiydi ama o dönem doğrudan geçiş imkanı yoktu, imkansızdı. Yılmadım; önce iki yıllık ön lisansı dereceyle bitirdim, ardından DGS ile bilgisayar mühendisliği bölümünü kazandım ve oradan da bölüm ikincisi olarak mezun oldum. KoçSistem ve TÜBİTAK'taki çalışmalarımın ardından hocalarımın teşvikiyle akademik kariyerime devam ettim. Ancak akademik alanda işaret dili tercümanı eksikliği nedeniyle yaşanan iletişim bariyerleri beni oldukça yormuştu, pes etmek üzereydim. Tam bu süreçte eşim bana en büyük desteği verdi. Bana, 'Toplum sağır bireyleri maalesef eğitimsiz ya da zeka geriliği olan insanlar gibi görüyor. Gel, onların bu ön yargısını yıkalım. Doktorayı tamamlayarak herkese güzel bir örnek ol' dedi. Eşimin bu önerisi üzerine doktora yapmaya karar verdim ve Türkiye'de doktorasını tamamlayan ilk işitme engelli bilgisayar mühendisi oldum. Bu başarım, işitme engelli öğrencilerin akademik alanda da başarılı olabileceğini gösteren önemli bir örnek oldu.'

'İşitme engelli çocukların hocalarımız da işaret dili bilirse çok daha iyi olur'

Kendi işitme engelli oğlunun da nitelikli bir eğitim alabilmesi için yeniden Eskişehir'e yerleştiğini ifade eden Dr. Burak Uyanık, hem savunma sanayisinde yazılım mühendisi olarak milli projelere destek verdiğini hem de üniversitedeki kürsüsünde çocuklara umut aşıladığı ile alakalı, 'Şimdiki görevim çocuklara neleri başarabileceklerini göstermek, kendilerine inanmalarını sağlamak ve benim gibi insanların bu yollardan daha kolay yürüyebileceğini onlara aşılamaktır. Benim bugün buralara gelmem ve öğrencilerin karşısına çıkmam, onlar için bir umut ışığı oluyor. Onlara, 'Ben yaptıysam sizler de yapabilirsiniz' diyorum. İşaret diliyle eğitim gördükleri ve işaret diliyle ne demek istedikleri çok net anlaşıldığı için öğrenme süreçleri daha sağlıklı ve kolay bir hale geliyor. Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksekokulu, işitme engellilere yönelik yükseköğretim alanında Türkiye'nin ilk ve tek eğitim kurumudur. Buradan Milli Eğitim Bakanlığımıza da seslenmek istiyorum, işitme engelli çocukların eğitim gördüğü okullardaki o kıymetli hocalarımız da işaret dili bilirse çok daha iyi olur. Çünkü bizim ana dilimiz Türk İşaret Dili. Her ne kadar kendimi geliştirmiş olsam ve sözel iletişim kurabilsem de her zaman işaret dilini tercih ediyorum' dedi.

'Benim için hem öğrenci olmak hem de tercümanlık yapmak gerçekten çok zorluydu'

Geçtiğimiz yıl sınıfta hem okumak hem de arkadaşları ile işiten hocalar arasında köprü olmak zorunda kaldığını anlatan Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksekokulu öğrencisi Fatma Alıcı, 'Geçen sene derslerimize giren hocalarımızın hepsi normalde konuşan bireylerdi. Ben en azından hafif düzeyde de olsa iletişim kurabiliyordum ve bu sayede arkadaşlarıma tercümanlık yapıyordum. Benim için hem öğrenci olmak hem de tercümanlık yapmak gerçekten çok zorluydu. Şimdi, bir sene sonra Burak hocamız geldi. Artık derslerde hem işaret diliyle konuşuyoruz hem de tüm öğrenciler hocayı çok rahat anlıyor. Ben o kadar rahatladım ki benim için çok güzel bir ders yılı oldu. İlk defa Burak hocamızla karşılaştık ve ondan işaret dili öğreten bir ders gördük. Bu durum tamamen farklı bir farkındalık oluşturdu. Keşke diğer okullarda da işaret dili bilen hocalarımızın sayısı çoğalsa' dedi.

'Burak hoca gibi hocalarımız olmazsa kendimizi geliştirmemizin biraz zor olduğunu düşünüyorum'

Eğitim hayatı boyunca ilk kez işitme engelli bir öğretmenden ders almanın getirdiği özgüveni anlatan öğrencilerden Ayşe Sude Öngen ise arada tercüman olmadan doğrudan iletişim kurabilmenin önemine dikkat çekiyor. Öngen, 'Doğduğumdan beri öğretmenlerimin hepsi işiten öğretmenlerdi. Az çok işaret dili biliyor, kendilerini bir şekilde ifade ediyorlardı ama Burak hocamızla karşılaşınca çok farklı hissettim. Onunla çok rahat iletişim kurabildim ve dersi çok iyi anlayabildim. Sorularımı hiç çekinmeden, çok daha rahat bir şekilde sorabildim. Okulumuzdaki tecrübeli hocalarımızın ve tercümanlarımızın emeği tabii ki çok yüksek; fakat sormak istediklerim tercüman aracılığıyla aktarıldığı için bazen yanlış anlaşılmalar yaşanabiliyordu. Burak hoca gibi hocalarımız olmazsa kendimizi geliştirmemizin biraz zor olduğunu düşünüyorum. Burak hocam gelince eğitimimizin ne kadar daha iyi bir noktaya ulaştığını gördüm.' diye belirtti.

'Hayatta en çok istediğim şey işaret diliyle çok rahat iletişim kurabilmekti'

Dr. Burak Uyanık'ı kendisine rol model olarak seçtiğini ve gelecekte kendisinin de akademisyen olmak istediğini belirten öğrenci Mehmet Duman, 'Bizim hocalarımız işiten bireyler olunca iletişim kurma konusunda biraz zorlanıyordum. Kendimi geliştirmek konusunda da biraz zayıf kalmıştım. Üniversiteye geçip de ilk defa işitme engelli bir hocayla karşılaşınca çok şaşırmıştım. Hayatta en çok istediğim şey, işitme engelli bir hocamın olması ve onunla işaret diliyle çok rahat iletişim kurabilmekti. Burak hocamız dersleri işaret diliyle anlattığı için iletişimimiz çok kolay oldu. Bu sayede ben de çok hızlı bir şekilde kendimi geliştirdim. Keşke diğer okullarda da böyle sağır hocalarımız, işaret dili bilen öğretmenlerimiz olsa. Hatta ilerleyen zamanlarda ben de bir hoca olmayı çok isterim' ifadelerini kullandı.

Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

'Dört nesildir bu mesleğin içindeyiz'

Büyük dedesinden kendilerine kadar bu mesleğin uzandığını söyleyen Şenol Başak, 'Ben kendi şahsım adına, aşağı yukarı 20-25 senedir bu mesleği kardeşimle beraber icra ediyorum. Geçmişimizi sorarsanız, yaklaşık dört kuşaktır, dört nesildir bu mesleğin içerisindeyiz. Büyük dedem, dedem, babam ve babamdan sonra da biziz. Bizden sonra da inşallah biz bırakınca onlar devam ederler. İnsan alternatif düşünmüyor mu, her zaman alternatif düşünüyor ama biz gözümüzü bu işte açtık. Yani alternatif bir şeye yönelsek bile bunu asla bırakamayız. Bu iş bir yerde hem babadan oğula, dededen toruna geçen bir miras hem de hastalık gibi bir şey diyelim' dedi.

'Yapay zeka bizim mesleğimizi hiçbir şekilde tehdit etmiyor'

Yapay zekanın gelişiminin kendi mesleklerini tehdit etmediğini belirten Başak, 'Teknolojiye dayalı hiçbir tehdit yok; çünkü işimiz tamamıyla el işçiliğine dayalı. Teknolojide şöyle bir durum var: Önceden bıçakların yüzde 90'ı el yapımıydı, şimdi ise genellikle fabrikasyona ve seri üretime döndü. Günümüzdeki müşterilerimiz artık eski bıçakları, yani eski ürünleri arar oldu. Hâlâ yapan var mı, var. Biz kendimiz de yapıyoruz. İşin açığını söyleyeyim; yapay zeka bizim mesleğimizi hiçbir şekilde tehdit etmiyor. Asırlardır bu iş bu şekilde devam ediyor. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, bizimle uzaktan yakından bir ilgisi yok. El emeğiyle uğraşan insanları hiçbir şekilde tehdit eden bir unsur değil' şeklinde konuştu.

AK Parti Eskişehir Milletvekili Nebi Hatipoğlu'nun öncülüğünde başlatılan Kültür Turları programı, özel çocuklara yönelik anlamlı bir etkinlikle devam ediyor. Projenin ikinci turu kapsamında, Eskişehir'de yaşayan otizmli çocuklar ve aileleri için Mersin gezisi düzenlendi.

Dün akşam saatlerinde Eskişehir'in Sivrihisar ilçesinden hareket eden grup, Mersin'e uğurlandı.

Otizmli çocukların ve ailelerinin katıldığı Kültür Turları programının ikinci etabı, Mersin'in tarihi ve kültürel yerinde görmek üzere gerçekleştirildi.

Hastalığın belirtilerine değinen Semiha Ülkü Gül, 'Omuzlardan birinin diğerinden yukarıda olması, kürek kemiğinin belirginleşmesi, bel çizgisinde asimetri, kalçalarda eşitsizlik, gövdenin eğik görünmesi ve öne eğilme sırasında sırtta kabarıklık skolyoz açısından dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor' dedi.

Her vakada cerrahi müdahale gerekmediğini, hafif eğriliklerde takip ve korse tedavisinin uygulandığını aktaran Gül, 'Çocukları yalnızca 'dik dur' diyerek uyarmak yeterli olmaz. Belirgin duruş farklılıklarında mutlaka ilgili uzmanlara başvurulmalıdır' diye konuştu.

Kendilerini eğiten hocalarına çiçek takdim ettiler

Gösterinin en renkli anlarından biri ise, Taşlık Mahallesi Muhtarı'nın oyunun tam ortasında sahneye gelerek içi şeker dolu bir testiyi kırması oldu. Testiden saçılan şekerler şenliğe katılan çocukları ve misafirleri neşelendirdi. Sahne performansının tamamlanmasının ardından ekip üyeleri, kendilerini eğiten hocaları Türkân Kurt Dinç'e şenlik alanında çiçek takdim ederek teşekkürlerini sundular. Taşlık meydanını dolduran yüzlerce vatandaş, köyün kültürünü ve kadınların azmini taçlandıran bu gurur tablosunu uzun süre ayakta alkışladı.

'Oturduğunuz yere tarçın serpiştirirseniz kene gelmez'

Özellikle yeşillik alanlarda karşılaşmanın mümkün olduğu keneye karşı piknik alanlarında alınabilecek önlemlerden bahseden aktar Koray Özkılıç, 'Keneyi doğal yollarla uzaklaştırmak istiyorsanız bulunan ortama tarçın serpilebilir. Tarçın çok bilinmesede kenelerin kokusundan dolayı yaklaşmayacağı doğal korunma yöntemlerinden biridir. Piknik yapmaya giden vatandaşlar, oturdukları yere tarçın serpiştirirse bölgeye kene gelmez. Yeşillik alanlara gidenler; biberiye, lavanta ve okaliptüs yağını karıştırıp maden suyuyla vücuduna sprey şeklinde sıkarsa kene kokusundan rahatsız olacağı için yaklaşmaz. Tarçın, okaliptüs yağı, biberiye yağı, lavanta yağı kenenin sevmediği şeylerdir' şeklinde konuştu.

'Mangal külüne çekirdek kahve'

Mangal yapacak vatandaşlar için de öneride bulunan Özkılıç, 'Mangal külüne çekirdek kahve serpilebilir. Tüten kahve çekirdeğinin dumanından rahatsız olacakları için keneler ve haşereler mangala yaklaşmaz' dedi.

Meyve doğru tercih mi

Geç saatlerde tüketilecek besinler konusunda da önerilerde bulunan Eral, özellikle meyve tüketimine dikkat edilmesi gerektiğini kaydetti. Gece saatlerinde meyve tüketiminin açlık hissini tetikleyebileceğini ifade eden Eral, bu nedenle geç saatlerde meyve yerine daha uzun süre tok tutabilecek besinlerin tercih edilmesini önerdi. Diyetisyen Şükriye Eral, gece açlık hissi yaşayan gebeler için süt, yoğurt, ayran gibi süt grubu ürünlerin uygun seçenekler arasında yer aldığını belirtti. Diyetisyen Eral, yaklaşık bir su bardağı kadar süt grubu ürünün gece boyunca tokluk sağlamaya destek olabileceğini söyledi.

Faydalı yağlar tüketilebilir

Bunun yanında fındık, badem, ceviz ve fıstık gibi yağlı tohumların da akşam açlığında tercih edilebileceğini ifade eden Eral, bu besinlerin hem tokluk hissini desteklediğini hem de gebelik döneminde faydalı yağ asitleri açısından önemli olduğunu dile getirdi. Diyetisyen Eral, gece beslenmesinde süt grubu ürünler ile bir avuç kadar yağlı tohumun birlikte tüketilmesinin, gece boyunca tokluğun sürdürülmesine ve açlık krizlerinin önlenmesine yardımcı olabileceğini belirtti.

'Kesi ve dikiş gerekmez, belirgin bir iz kalmaz

Hastanede uygulanan ameliyatsız yöntemler hakkında bilgi veren Prof. Dr. Fahrettin Küçükay, Mikrodalga Ablasyon (MWA) ve Tiroid Arter Embolizasyonu (TAE) tekniğinin detaylarını şöyle anlattı:

'ESOGÜ Tıp Fakültesi Girişimsel Radyoloji bölümünde, uygun hastalarda bu modern tedavilerden ikisi uygulanmaktadır: Mikrodalga Ablasyon ve Tiroid Arter Embolizasyonu. Bölümün bu alandaki çalışmaları, uluslararası bilimsel dergilerde yayımlanarak literatüre katkı sağlamıştır. İşlem genellikle hasta uyutulmadan lokal anestezi ile yapılır. Kesi ve dikiş gerekmez, belirgin bir iz kalmaz. Sağlıklı tiroid dokusunun korunması hedeflenir. Bu sayede tiroit hormonlarının üretimi çoğu hastada sürdürülebilir. Tiroid Arter Embolizasyonu (TAE) yönteminde ise kasıktan veya koldan girilen ince bir kateter (boru) damar yoluyla tiroid bezini besleyen atardamarlara kadar ilerletilir. Kanlanması azalan guatr zamanla küçülür ve baskı şikâyetleri geriler. Özellikle çok sayıda nodülü olan büyük guatrlarda ve göğüs kafesine doğru uzanan (substernal) guatrlarda bir seçenek olabilir. Her iki yöntem de görüntüleme rehberliğinde, minimal invaziv (en az hasarla) uygulanır. Hastanede kalış süresi kısadır ve hastalar genellikle kısa sürede günlük yaşamlarına döner.'

'Bu tedaviler kimler için uygundur?'

Her hastanın her yönetimi kullanamayacağını ve işlem öncesinde hastaların yarar ve riskler konusunda ayrıntılı olarak bilgilendirildiğini belirten Prof Dr. Fahrettin Küçükay, şunları kaydetti:

'Mikrodalga ablasyon ve tiroid arter embolizasyonu, iyi huylu olduğu uygun incelemelerle gösterilmiş tiroid nodülü veya guatrı olan; nodüle/guatra bağlı şikâyetleri (boyunda şişlik, baskı, yutma-nefes güçlüğü, estetik kaygı) bulunan hastalarda bir seçenek olabilir. Tedavi kararı; nodülün/guatrın türü, boyutu, yerleşimi, biyopsi sonuçları, tiroit hormon düzeyleri ve hastanın genel sağlık durumu değerlendirilerek kişiye özel olarak verilir. Kanser şüphesi taşıyan veya cerrahi gerektiren durumlarda farklı tedaviler önerilebilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna, gerekli muayene ve tetkiklerin ardından hekim karar verir. Tüm girişimsel işlemlerde olduğu gibi bu yöntemlerin de olası riskleri vardır. Guatr veya tiroid nodülü nedeniyle bu tedaviler hakkında bilgi almak isteyen hastalar, ESOGÜ Tıp Fakültesi Girişimsel Radyoloji bölümüne veya girişimsel radyoloji birimleri bulunan hastanelere başvurabilir. ESOGÜ Tıp Fakültesi Girişimsel Radyoloji bölümü, görüntüleme rehberliğinde uygulanan minimal invaziv tanı ve tedavi yöntemleri alanında hizmet vermekte; bu kapsamda guatr ve tiroid nodüllerine yönelik ameliyatsız tedavileri de uygun hastalarda uygulamaktadır. Bölümün çalışmaları uluslararası hakemli dergilerde yayımlanarak alanın bilimsel birikimine katkıda bulunmaktadır.'

'Dünyada şu an için başka bir örneği yok'

Projenin detaylarını ve yapım aşamasını paylaşan araç sahibi Hikmet Sungur, 'Bu araç, benim çok değer verdiğim, '302' olarak bilinen modeldir. Kendisine o kadar değer veririm ki, internet adresim bile 302'dir. Bir gün niyetlenip projesini hazırladım ve birebir ölçülerde, 1/2.7 oranında küçültülmüş bir 302 ürettim. Arkadan motorlu olan bu araçta, İtalyan tasarımı küçük arabalardan bildiğimiz, hava soğutmalı motor kullandım. Sonuçta çok güzel bir çalışma ortaya çıktı. Yaklaşık 8 ay boyunca sabahtan gece yarılarına kadar büyük bir azim ve mücadeleyle uğraştık, sonunda bu araç meydana geldi. Şu an için dünyada tek olma özelliği taşıyor ve çalışır durumda. Hatta birkaç saat sonra dışarıda bir tur atacağız. En çok dikkat çeken yönü ise tüm detayları; sis farları, arka stopları, ön farları, sinyalleri, basamakları ve kapı kolları dahil her şeyiyle birebir aslına uygun yapılmış olmasıdır. Dolayısıyla şimdi bunun yakından bir fotoğrafını çekip paylaşsanız, insanlar oyuncak olduğunu anlamaz ve büyük bir otobüs zanneder' dedi.

'Ustalara fırsat verildiğinde neler yapabildiklerini görsünler istedim'

Projenin güncel maliyetini de değerlendiren Sungur, sözlerine şöyle devam etti:

'Bursa esnafından ve oradaki arkadaşlarımdan çok büyük destek gördüm. Arkamda bana maddi ve manevi destek veren onlarca insan var. Gerçekten onların bu katkıları olmasaydı bu projeyi hayata geçiremezdim, bu çok önemli bir detay. Ben de bu çalışmayla, ustalara fırsat verildiği zaman neler başarabileceklerini herkes görsün istedim. Maliyetini tam olarak hesaplamadım ama bugün 'Aynısını tekrar yap' deseler, sanırım böyle bir araç 1,5 milyon TL'yi bulur.'

Asayiş Şube Müdürlüğü Hırsızlık Büro Amirliği'nce kente giriş çıkışlarını kapatan ve yakın bölgeye uygulama noktaları kuran ekiplerce, şüpheli bindiği taksi içinde yakandı. Ayrıca şüpheli kadının olay öncesi beraber hareket ettiği değerlendirilen bir kadın daha yakaladı. Şüpheliler, D.Ç. ( 33 ) ve N.T. ( 19 ) emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi. Şüphelilerden D.Ç. çıkarıldığı mahkemece tutuklanırken N.T. ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

'500 yıldır örf ve adetlerimizi gerçekleştirmek için çaba sarf ediyoruz'

Köy halkının birlik ve beraberliğini pekiştiren bu asırlık gelenek hakkında konuşan Çardak Mahalle Muhtarı Fevziye Kartaltepe, kültürlerini geleceğe taşımak için kararlı olduklarını belirtti. Geleneğin nesiller boyu aktarıldığını vurgulayan Muhtar Kartaltepe, 'Çardak Mahalle Camisi'nde bütün mahalle sakinlerimiz ile birlikte bayramlaşma merasimini tamamlayıp yemek yiyoruz. 500 yıldır örf ve adetlerimizi gerçekleştirmek için çaba sarf ediyoruz. Küçük büyük demeden Allah'ın izniyle her bayram toplanıyoruz' dedi.

Camideki yemek ikramı ve bayramlaşma programı, mahalle halkının sohbetleri ve edilen duaların ardından sona erdi.

Olayla ilgili polis ekipleri tarafından inceleme başlatıldı.

Polis olayın şüphelerini yakalanması için geniş çaplı çalışma başlattı.

'Kaset fiyatları 20 TL'den başlıyor'

Gökay, konuyla ilgili açıklamasında, 'Bir dönem özellikle dinlemek isteyen insanlar, tekrar kaset nostaljisini yaşamak isteyen insanlar alışveriş yapıyorlardı. Fakat piyasada yeteri kadar kaset çalar yok. Bu da zamanla bir nostalji hediye aracına da dönüştü. Sadece bir süs eşyası olarak da gençler, orta yaşlılar ya da nostaljiyi tekrar yaşamak isteyen insanlar, sevdikleri sanatçıların ellerinde somut bir eşyası olsun diye albümleri satın almaya ve gerekirse de eşlerine dostlarına hediye etmeye başladılar. Fiyatları çok değişken ama yüksek değil. 20 TL'den başlıyor, özel kasetler bin TL'nin üzerine kadar çıkabiliyor. Günümüzde genellikle 50-400 TL arasında birçok sanatçının bir kaseti alınabilir. Kaset çalar ise bulması kolay değil. Çalışan bir kaset çaların fiyatı ise minimum bin TL'den başlar, 3-4 bin TL'ye kadar çıkar. Tabii ki özel makineler de fiyatlar daha da yükselebilir' dedi.