Eskiden çok daha fazla iş aldıklarını belirten demirci ustası Mehmet Kemal Etçi, 'Önceki yıllarda işlerimiz çok daha yoğundu. Şimdi ise teknolojinin gelişmesiyle birlikte makineleşmeye yenik düştük. Eskiden çapa, keser gibi tarım aletlerini biz üretirdik. Bugün ise bir çapa makinesi, eskiden 10 kişinin yaptığı işi tek başına yapabiliyor. Bu nedenle işlerimiz azaldı. Zorlanıyoruz ama ekmek paramızı kazanmak için çalışmaya devam ediyoruz' dedi.

''Ocak başındaki yüksek sıcaklık gözlerimize zarar veriyor''

Demir ocağındaki sıcaklığın zaman zaman 600 ila 700 dereceye, hatta bin dereceye kadar ulaştığını anlatan Etçi, mesleğin zorluklarına rağmen işini severek yaptığını söyledi. Yoğun sıcaklığın ve çalışma şartlarının sağlıklarını da etkilediğini belirten Etçi, 'Ocak başındaki yüksek sıcaklık gözlerimize zarar veriyor. Buna rağmen bu meslekten vazgeçmiyoruz. Çünkü severek yapıyoruz' ifadelerini kullandı.

'Çocuklar artık telefonla vakit geçiriyor. Bu mesleklere ilgi kalmadı''

Mesleğin geleceğinden endişe duyduğunu dile getiren Etçi, demirciliğin yeniden canlanabilmesi için koruma altına alınması gerektiğini belirterek, gençlerin geleneksel mesleklere ilgi göstermediğini söyledi. Etçi, 'Çocuklar artık telefonla vakit geçiriyor. Bu mesleklere ilgi kalmadı. Bu tarz mesleklerin yaşaması için destek verilmesi ve korunması gerekiyor' diye konuştu.

Gönüllü dönüş yapan Suriyeliler, Türkiye'de bulundukları süre boyunca kendilerine sağlanan imkanlar ve gösterilen misafirperverlik nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, Türk halkına ve Türkiye'ye teşekkür ettiklerini belirtti. Türkiye'yi her zaman ikinci vatanları olarak gördüklerini ifade eden Suriyeliler, ülkelerinde hayatlarını yeniden kurmayı hedeflediklerini, ilerleyen yıllarda Türkiye'yi turistik amaçla ziyaret etmek istediklerini dile getirdi.

Suriyeliler ayrıca, Türkiye ile Suriye halkları arasındaki dostluk, sevgi ve kardeşlik bağlarının gelecekte de güçlenerek devam etmesini temenni ettiklerini ifade etti.

'Eskiden yorgancı denildiği zaman Kilis akla gelirdi' diyen Yıldız, '45 yılı aşkın süredir bu mesleğin içerisindeyim. Bugüne kadar yaklaşık 25 çırak yetiştirdim. Eskiden çıraklarımız vardı ancak şimdi mesleğe kimse talep göstermiyor. Bu meslek küçük yaşta öğrenilmesi gereken bir meslek. Şimdi çırak bulamıyoruz' dedi.

'Eskiden memura kız vermezlerdi, yorgancıya verirlerdi'

Yorgancılığın geçmişte önemli bir geçim kaynağı olduğunu anlatan Yıldız, 'Eskiden Kilis'te memura kız vermezlerdi, yorgancıya kız verirlerdi. Bir memurun bir ayda aldığı parayı ben bir haftada kazanırdım. Şimdi ise bir memurun kazandığının onda birini bile kazanamıyoruz. Bu meslek sayesinde geçimimi sağladım, çocuklarımı okuttum. Ancak artık işler çok düştü. En son 2 ay önce yorgan sattım' ifadelerini kullandı.

'Yorgancılık yeniden ayağa kaldırılmalı'

Mesleğin yaşatılması için destek beklediklerini belirten Yıldız, 'Devletimizin ve yetkililerin ustalarla bir araya gelmesini istiyoruz. Valiliğimiz öncülüğünde el sanatları üzerine bir kooperatif kurulabilir. Ustaların diktiği ürünler Valilik adı altında pazarlanırsa yorgancılık sektörü yeniden biraz olsun ayağa kalkar. Bu mesleğin kaybolmaması için destek bekliyoruz' diye konuştu.

Etkinlikte doğal yaşam alanlarına bırakılan kınalı kekliklerin, bölgede kene ve süne gibi tarımsal zararlılarla biyolojik mücadeleye katkı sağlamasının yanı sıra yaban hayatı popülasyonunun güçlendirilmesi ve ekolojik dengenin korunmasına destek olması hedefleniyor.

Yetkililer, sürdürülebilir çevre anlayışıyla yürütülen çalışmaların hem doğal yaşamın korunmasına hem de tarımsal üretimin desteklenmesine katkı sunduğunu belirterek, Kilis'in doğal zenginliklerinin gelecek nesillere aktarılması için benzer faaliyetlerin sürdürüleceğini ifade etti.

Denetimlerde sürücülere, flaşörlü sarı döner uyarı lambası, reflektör ve ROPS demiri gibi güvenlik ekipmanlarının kullanımının önemi anlatıldı. Ekipler, söz konusu ekipmanların traktör kazalarında meydana gelebilecek can kayıpları ve ağır yaralanmaların azaltılmasında etkili olduğunu belirterek çiftçilere bilgilendirici broşür dağıttı.

Soruşturma kapsamında aralarında CHP Kilis İl Başkanı Mehmet Umut Sapan'ın da bulunduğu 13 şüpheli gözaltına alındı. Şüpheliler hakkında 'Siyasi Partiler Kanunu'na muhalefet', 'rüşvet almak' ve 'suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklamak' suçlamalarıyla işlem yapıldığı öğrenildi.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye götürülen Sapan, gazetecilere yaptığı açıklamada hakkındaki iddiaları reddederek, 'Hakkımdaki iddialar kesinlikle yalan. Haram yemek bize göre, dinimizce de mübah değildir. Biz asla harama el uzatmadık, bundan sonra da uzatmayız. Çocuğumuza haram lokma yedirmeyiz' diye konuştu.

Olumsuz hava şartları nedeniyle sürücüler hızlarını düşürerek ilerlerken, yayalar da yağıştan korunmak için tedbirli davrandı.

Programda konuşan Kilis Valisi Ömer Kalaylı, kökleri binlerce yıl öncesine uzanan bir geleneğin etrafında bir araya gelindiğini belirterek, Oylum Höyük'ün bu toprakların hafızasını taşıyan en önemli değerlerden biri olduğunu ifade etti. Höyüğün, insanların tarih boyunca birlikte yaşama, üretme ve paylaşma kültürünü ortaya koyduğunu dile getiren Vali Kalaylı, yapılan arkeolojik çalışmaların bölgede güçlü ve köklü bir yaşamın varlığını gösterdiğini söyledi. Bu topraklarda hayatın her zaman birlikte kurulduğunu, emeğin birlikte verilip bereketin paylaşıldığını vurgulayan Kalaylı, Lebeniye Günü'nün de bu anlayışın günümüze ulaşan önemli örneklerinden biri olduğunu kaydetti.

Lebeniye Günü'nün insanları aynı sofrada buluşturan, birlik duygusunu güçlendiren önemli bir gelenek olduğunu ifade eden Kalaylı, yıllardır aynı heyecanla sürdürülmesinin kültürel bağların gücünü ortaya koyduğunu belirtti. Etkinlikte kurulan sofraların geçmişten gelen dayanışma anlayışının devam ettiğini gösterdiğini aktaran Kalaylı, bu mirasın sahiplenilerek geleceğe taşınmasının önemine dikkat çekti.

Programda, etkinliğin hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür edilerek, Lebeniye Günü'nün birlik, beraberlik ve bereket getirmesi temennisinde bulunuldu.

''Kendimize ait özel bir reçete oluşturduk''

Üretimde tamamen doğal ürünler kullandıklarını vurgulayan Gözüuykulu, 'Kilis keçisinin sütü, şeker, salep ve horoz karası üzümüyle kendimize ait özel bir reçete oluşturduk. Yapımı ortalama 1-1,5 saat sürüyor' şeklinde konuştu.

'Antioksidan özelliği var, kan yapıcıdır, sindirim ve bağışıklık sistemini destekler''

Horoz karası üzümünün sağlık açısından da önemli faydaları bulunduğunu ifade eden Gözüuykulu, 'Antioksidan özelliği var, kan yapıcıdır, sindirim ve bağışıklık sistemini destekler. Üzüm sevmeyen çocuklar dondurma şeklinde rahatlıkla tüketebiliyor' ifadelerini kullandı.

'Türkiye'de ve dünyada siyah üzümle dondurma yapan ilk kişilerden biri olduğumu düşünüyorum''

Dünyaca ünlü bir İtalyan şeften eğitim aldığını da belirten Gözüuykulu, geliştirdiği ürünün özgün olduğunu savunarak, 'Türkiye'de ve dünyada siyah üzümle dondurma yapan ilk kişilerden biri olduğumu düşünüyorum. Bunun tescilini almak için çalışmalarım olacak' dedi.

Doğal üretimin önemine dikkat çeken Gözüuykulu, 'Kendi dondurmasını yapan ustalar tercih edilmeli. Doğal dondurma şifadır, yanlış dondurma ise zararlıdır' şeklinde konuştu.

Öte yandan dondurmayı tadan vatandaşlar da ürünün lezzetinden memnun olduklarını dile getirdi.

Alınan arama kararı doğrultusunda ikamette yapılan aramada, şüpheli mutfak bölümünde üzeri tahta ve halı ile kapatılmış bir kuyunun içerisinde yakalandı. Kuyuda yapılan aramada, uyuşturucu ticaretinden elde edildiği değerlendirilen 25 bin 900 TL, 3 bin 600 dolar ve 100 euro ele geçirildi.

Evde devam eden aramalarda ise 3.49 gram metamfetamin, 1.51 gram esrar, 1 pompalı tüfek, 11 kartuş, 5 fişek ve 2 cep telefonu bulundu.

Gözaltına alınan şüpheli, işlemlerinin ardından sevk edildiği adli mercilerce tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Yağışın etkili olduğu saatlerde ana arter ve kavşaklarda trafik akışı kontrollü sağlanırken, yayalar da yağıştan korunmak için tedbirli davrandı.

'Tam ekmek Kilis ekmeğiyle 80 lira, lavaşta ise yarım ekmekle 50 lira''

Fiyatlara da değinen Debbaşoğlu, İstanbul'da dönerin yaklaşık 300 liraya satıldığını belirterek, 'Bizde tam ekmek Kilis ekmeğiyle 80 lira, lavaşta ise yarım ekmekle 50 lira. Bizde halka hizmet var' ifadelerini kullandı. Hedeflerinin Kilis dönerini tescillemek olduğunu belirten Debbaşoğlu, 'Kilis usulü diye bir döner var. Bunu tüm Türkiye'ye tanıtmak için elimizden geleni yapacağız' şeklinde konuştu.

'Kilis daha iyi, o yüzden burayı daha çok seviyorum''

İş yerinde müşteri olarak bulunan rapçi Vedat Kazaz ise kendisini 2011 yılında katıldığı Yetenek Sizsiniz Türkiye yarışmasından tanıyanlar olduğunu söyledi. Kilis usulü döneri beğendiğini dile getiren Kazaz, 'Kilis dönerinde baharat tadı var. İskenderun'da da iyi ama Kilis daha iyi, o yüzden burayı daha çok seviyorum' diye konuştu. Kazaz ayrıca yarışma döneminde söylediği rap parçasını da seslendirdi.

Öte yandan işletmeye gelen diğer müşteriler de Kilis usulü dönerin daha lezzetli olduğunu ifade etti.

Ahır sahibi Hanifi Arslan, olayın gece saatlerinde meydana geldiğini belirterek, 'Gece bir ses duyduk. Dışarı çıktığımızda ahırın duvarının çöktüğünü gördük. Hemen jandarmaya haber verdik. 40 hayvanım telef oldu. Yetkililerden zararımızın karşılanmasını bekliyoruz' diye konuştu.

Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Şüphelilerden İ.S., U.C.G., F.Y.G., A.M., H.U., M.A.Ç. ve A.Ç. isimli 7 şahıs tutuklanırken, A.H. hakkında adli kontrol kararı verildi. 5 şüpheli ise ifadelerinin ardından serbest bırakıldı.

Taş işlemeciliğini daha çok hobi olarak yaptığını ifade eden Diyarbakırlı, 'Genelde Osmanlı dönemine ait dibek ve havan gibi ürünler yapıyoruz. Bu işi sürekli yapmasam da severek sürdürüyorum. Çünkü bu sanat bizim tarihimizin bir yansıması. Taşlara baktığımda Selçuklu'dan Osmanlı'ya kadar birçok şey gözümün önüne geliyor' dedi.

'Hiçbir zaman teknolojiden faydalanmıyoruz'

İlerleyen süreçte küçük bir taş müzesi kurma hedefi olduğunu da dile getiren Diyarbakırlı, tamamen geleneksel yöntemlerle çalıştığını vurgulayarak, 'Hiçbir zaman teknolojiden faydalanmıyoruz. Eski usullerle, tamamen el emeğiyle çalışıyoruz. Şu anda yaptığımız ürün bir taş dibek, son aşamada düzeltmelerini yapacağız' diye konuştu.

'Bu işi yapmak ciddi sabır ister'

Kullandıkları aletlerin oldukça ağır olduğunu belirten Diyarbakırlı, '150 gramdan 1,5 kiloya kadar çekiçlerimiz var. Sabah akşam bu işi yapmak ciddi sabır ister. Günümüz teknolojisiyle bu işler kolaylaşabilir ama biz geleneksel yöntemi yaşatıyoruz' ifadelerini kullandı.

'Türkiye'deki müzelerde bile olmadığını düşünüyorum'

İşlediği taşların volkanik oluşumlu ve yüksek basınca dayanıklı olduğunu söyleyen Diyarbakırlı, 'Farklı modeller yapıyorum. Hatta yaptığım bazı ürünlerin Türkiye'deki müzelerde bile olmadığını düşünüyorum. Dünyada bu işi tamamen el emeğiyle yapan nadir kişilerden biri olduğumu düşünüyorum' dedi.

'Mesleğin yeni nesillere öğretilmesini isteriz'

Taş ustasını uzun yıllardır tanıdığını belirten İbrahim Özkan ise, 'Ökkeş amcayı yaklaşık 10 yıldır tanıyorum. Çok güzel işlemeleri var. Kilis'te bu işi yapan tek kişi diyebiliriz. Her zaman ziyaretine geliyoruz. Bu mesleğin yeni nesillere öğretilmesini isteriz' şeklinde konuştu.

6 yıldır kahke ustalığı yapan Ahmet Can Yeşilbahçeci, bayram dönemlerinde yoğunluğun arttığını belirterek, kahkenin özellikle bayramlarda tercih edildiğini, Kurban Bayramı ve Ramazan Bayramı'nda sofraların vazgeçilmezleri arasında yer aldığını ifade ederek, Ramazan ayında yoğunluğun daha da arttığını, buna rağmen yılın 12 ayı üretime devam ettiklerini söyledi.

'Lezzeti veren hem kullanılan malzemeler hem de ustalık'

Kahkenin yapım aşamasına ilişkin bilgi veren Yeşilbahçeci, 'İçerisinde un, su, süt ve zeytinyağı var. Yumurta kullanmıyoruz. Yüzde yüz zeytinyağı kullanıyoruz. Lezzeti veren hem kullanılan malzemeler hem de ustalık' şeklinde konuştu.

'Kahke, bayram sofralarında mutlaka yerini alıyor'

Mesleğin kuşaktan kuşağa aktarıldığını ifade eden Yeşilbahçeci, 'Bu mesleği babamdan öğrendim, babam da dedemden öğrenmiş. Aile geleneği olarak devam ediyor. Bayramlarda ekstra bir yoğunluk oluyor. Kahke, bayram sofralarında mutlaka yerini alıyor' ifadelerini kullandı.

Gaziantep'ten Kilis'e gelerek kahke alan İbrahim Halil Çiloğlu ise, 'Kilis'in yöresel lezzeti kahke çok güzel, muhteşem' diye konuştu.

'Ramazan ayının vazgeçilmezlerinden biri meyan şerbeti'

Yaklaşık 16 yıldır şerbetçilik yaptığını belirten İncirli, 'Ramazan ayının vazgeçilmezlerinden biri meyan şerbetidir. 16 yıldır şerbetçilik yapıyorum. Benden önce de abim yaklaşık 30 yıl bu işi yaptı. Toplamda 46 yıllık bir geçmişimiz var. Her Ramazan ayında iftar sofralarının vazgeçilmez içeceği meyan şerbetidir. Kilis'te oldukça meşhurdur' dedi.

Meyan şerbetinin yapımına da değinen İncirli, 'Meyan kökü Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Kahramanmaraş bölgelerinde yetişir. Topraktan sökülen kökler bağ çubukları halinde hazırlanır, çekiçle dövülür. Ardından suda ıslatılır ve çay gibi demlenerek hazırlanır' ifadelerini kullandı.

'Kilis'te yıllardır özellikle iftar sonrası her evde bulunan güçlü bir içecektir'

Müşterilerden Ali Sarıbuğday ise Ramazan'da meyan şerbetinin sıkça tüketildiğini belirterek, 'Ramazan ayında akşamları neredeyse her gün içiyoruz. Kilis'te yıllardır özellikle iftar sonrası her evde bulunan güçlü ve faydalı bir içecek' diye konuştu.

'Çocuklarımın eğitimine katkı sağladım'

Projede yer alan kadınlardan Gülüzar Yalçın, yaklaşık 10 yıldır bu mesleğin içinde olduğunu belirterek boncuk işiyle başladığını söyledi. Yalçın, eşinin geçirdiği ameliyat sonrası maddi zorluk yaşadıklarını ifade ederek, 'Evimiz kiraydı ve bir yerden başlamam gerekiyordu. Fabrikada çalışabilirdim ama çocuklarım küçüktü, onların yanında olmam gerekiyordu. Bu kurumda iş verildiğini duyunca geldim ve hocalarla tanıştım. İşlerimi güzel ve düzgün yapınca beni tanıdılar. Kazandığım gelirle çocuklarımın eğitimine katkı sağladım' dedi.

'Güçlü bir anne oldum'

Yalçın, büyük kızının Antalya'da hukuk okuduğunu, ortanca kızının üniversite sınavına hazırlandığını, oğlunun ise fen lisesini kazandığını belirterek, 'Burada çalışmasaydım belki çocuklarım ilkokuldan sonra eğitim hayatına devam edemeyecekti. Şimdi çok mutluyum, güçlü bir anne oldum' şeklinde konuştu.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nü kutladığını ifade eden ve kadınların kendilerine güvenmesi gerektiğini vurgulayan Yalçın, 'Bir şeyleri başardığımızı gördükçe eşlerimiz de arkamızda durmaya başlıyor. Eşim rahatsızlığı geçtikten sonra bu işi birlikte yapmaya başladık. Şimdi eşim fabrikada çalışıyor, akşamları ve hafta sonları da boş durmuyor, yorganların bazı işlemlerini yaparak bana yardımcı oluyor' ifadelerini kullandı.

Projede yer alan bir diğer kadın üretici Özlem Sarıkaya ise yaklaşık 8 yıldır projede yer aldığını belirterek, önce boncuk işiyle başladıklarını söyledi. Sarıkaya, 'Yaklaşık iki yıldır yorgancılığa başladık. İlk etapta çanta ve küçük aksesuarlar yaptık. Kilis yorgancılığının durağanlaştığı bir dönemde biz de öğrenerek bu mesleğe katkı sağladık' dedi.

'Bizim başaramadığımızı başardınız'

8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nü kutladığını vurgulayan ve başlangıçta bazı ustaların kendilerinin başarısız olacağını düşündüğünü dile getiren Sarıkaya, 'Şimdi hem çizimlerimizi hem de işlerimizi takdir ediyorlar. Kadınların bu sektörde yer alması onları da memnun etti. Hatta bir usta 'bizim başaramadığımızı başardınız' dedi. Bu projenin içinde olmaktan çok memnunuz' şeklinde konuştu.

Kadınların sabırla hem evde hem iş hayatında büyük başarılar elde edebileceğini belirten Sarıkaya, 'Bir kadın olarak hem evde hem işte başarılı olmak birçok kişinin önüne geçmek demektir. Bu da bir kadının en güzel başarısıdır' diye konuştu.

'Türk halkını çok seviyorum'

2011 yılında çocuk yaşta Türkiye'ye geldiğini belirten Hüseyin Alsaleh, Ankara'da büyüdüğünü, burada evlenerek iki çocuk sahibi olduğunu söyledi. Türkiye'de mermer sektöründe çalıştığını ifade eden Alsaleh, 'Okula gidemedim, çalıştım. Suriye birinci vatanım, Türkiye ikinci vatanım. Bize çok iyi bakıldı. Türk halkını çok seviyorum, burada çok arkadaşım oldu' dedi.

'Bir daha gelirsem turist olarak gelirim''

2012 yılından bu yana Türkiye'de yaşadığını anlatan Abdulkadir Hasan ise uzun süre İstanbul Başakşehir'de ikamet ettiğini belirtti. Ailesinin Suriye'de olması nedeniyle memleketine dönme kararı aldığını dile getiren Hasan, 'İstanbul'u çok seviyorum. Türkiye'de birçok sektörde çalıştım. Maddi durumdan dolayı tekstil, telefoncu, kafe ve inşaat sektörlerinde görev aldım. Okula çok gidemedim, genelde çalıştım' diye konuştu.

Türkiye'ye yeniden gelmek istediğini ifade eden Hasan, 'Bir daha gelirsem turist olarak gelirim. Eski arkadaşlarımla ve aileleriyle görüşürüm. Çünkü hepsi çok iyi insanlar' diye konuştu.