İshal salgınlarında kusma ve ishalin bir arada olduğunda hastayı mutlaka bir çocuk doktorunun görmesi gerektiğinin altını çizen Uzm. Dr. Dikdur, 'İshal salgınlarında en önemli konu, çocukta kusma ve ishal varsa mutlaka bir çocuk doktoru hastayı görmeli. Bu enfeksiyonlar genellikle virüs kökenlidir. Bu hastalığın tedavisi de destek tedavisidir. Bu tedavinin yüzde 99'unda da antibiyotik gerekli değildir. Sıvı kaybı varsa bunu dengelemek için damar yolundan sıvı desteği sağlarız. Probiyotik kullanırız. Bazı vakalarda çinko destekleri ile dengelemeyi sağlarız' diye konuştu.

'Nemli ortamlar mantar ve bakteriler için uygun zemin oluşturuyor'

Sıcak ve nemli havaların enfeksiyon riskini artırdığına dikkat çeken Tutkun, 'Ayak parmak araları, kasık ve koltuk altı gibi katlantı bölgelerinde mantar ve bakterilere bağlı enfeksiyonlar daha sık görülüyor. Kaşıntı, kızarıklık, kötü koku ve akıntı gibi şikayetlere yol açabiliyor' dedi.

Yaz mantarı olarak bilinen 'pitriyazis versikolor' hakkında da bilgi veren Tutkun, 'Bu mantar türü çoğu zaman kaşıntı yapmadan pembe-kahverengi ince pullanmalar şeklinde ortaya çıkıyor ve hastalarda endişe oluşturabiliyor' ifadelerini kullandı.

'İlk güneş temaslarında güneş alerjisi görülebiliyor'

Güneş ve sıcak alerjilerine de dikkat çeken Tutkun, 'Güneş alerjisi, özellikle yılın ilk güneş temaslarında kaşıntılı kızarıklık ve kabarıklıklarla ortaya çıkabiliyor' dedi.

Bazı kimyasal maddelerin güneşle birleşince reaksiyon oluşturabileceğini belirten Tutkun, 'Kokulu ürünler, kozmetikler, ve bazı ilaçlar güneş ışığı ile temas ettiğinde fotoalerjik reaksiyonlara yol açabiliyor. Hatta nadiren güneş koruyucu kremler bile buna neden olabiliyor' diye konuştu.

'Güneş yanıkları hafife alınmamalı'

Özellikle açık tenli bireylerde güneş yanıklarının sık görüldüğünü belirten Tutkun, 'Kişiler farkında olmadan uzun süre güneşte kalabiliyor ve saatler sonra kızarıklık ile acı şikayetiyle sağlık kuruluşlarına başvurabiliyor. Hafif kızarıklıktan ciddi su toplamalarına kadar değişen tablolar görülebiliyor. Tekrarlayan güneş hasarları ilerleyen yıllarda lekelenme ve bazı deri kanseri türlerinin gelişme riskini artırabiliyor' ifadelerini kullandı.

'Akne ve cilt lekeleri yaz aylarında artabiliyor'

Sıcak havalarda terleme ile birlikte akne oluşumunun arttığını belirten Tutkun, 'Sebum, ter ve ölü deri birleşerek gözeneklerin tıkanmasını kolaylaştırıyor. Bazı cilt bakım ürünleri de zaman zaman siyah nokta ve sivilce oluşumuna neden olabiliyor' dedi.

Cilt lekelerine ilişkin de uyarılarda bulunan Tutkun, 'Bazı lekeler doğrudan güneş ışınlarına bağlı gelişirken, bazılarında güneş sadece tetikleyici rol oynuyor. Bu nedenle lekelerin dermatolog tarafından değerlendirilmesi önemlidir' diye konuştu.

'Egzama ve rozada yaz alevlenmeleri görülebiliyor'

Kronik cilt hastalıklarının da sıcak havalardan etkilendiğini belirten Tutkun, 'Egzama ve roza hastalarında sıcaklık artışı, güneş, terleme, polen ve toz teması nedeniyle alevlenmeler görülebiliyor' dedi.

'Terli kıyafetlerle uzun süre kalmayın'

Şapka ve gözlük kullanılması, güneşin yoğun olduğu saatlerde uzun süre dışarıda kalınmaması, pamuklu ve nefes alan giysilerin tercih edilmesi yönünde önerilerde bulunan Tutkun, terli kıyafetlerin de hızlı değiştirilmesi gerektiğini belirterek, 'Islak veya nemli kalmamak, kısa duşlar almak ve yeterli su tüketmek cilt sağlığı açısından önem taşıyor' diye konuştu.

Son olarak kimyasal içerikli ürünlere karşı da uyarıda bulunan Tutkun, 'Aromatik kokulu ürünler ve ıslak mendiller lekelenmelere neden olabilir. Önlemlere rağmen şikayetler devam ediyorsa dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır' dedi.

Kurban atıklarının bilinçsizce sokağa atılmaması gerektiğini söyleyen Veteriner Hekim Anıl Görkem Yılmaz, 'Alışkanlık gereği insanlar bilinçsiz bir şekilde kurban artıklarını dışarı atıyorlar. Bu da haliyle sokak hayvanları, kedi ve köpeklerin bunu tüketmesine sebep oluyor. Her şeyden önce bu bir parazit bulaş kaynağı, aynı zamanda bir bakteri bulaş kaynağı. Kendi hayvanlarımıza veya sokak hayvanlarına bu şekilde hastalıklar bulaşabilir. Bu tarz atıkların içerisinde bulunan kemikler yahut diğer cürümler hayvanın sindirim sistemini bozarak bazen geri dönüşümü olmayan vakalara sebep olabiliyor. Kurban artıklarını sokak hayvanlarına ya da kendi hayvanlarımıza bilinçsiz bir şekilde vermemeliyiz. Özellikle çiğ şekilde. Kurban etlerinin artıkları hayvanlarımız için pişirilerek tüketilmeye uygundur. Bu sıra zarfında kemikleri özellikle kullanmamamız gerekiyor. Hayvanların sindirilebilir gıda niteliği olan kendinizin de yiyebileceğiniz şeyleri hayvanlarınıza vermelisiniz' dedi.

Çiğ et tüketimi sonucunda hayvanlarda parazit oluşumu gözlenebileceğini belirten Veteriner Hekim Yılmaz, 'Parazit konusunda toplumda yanlış bir algı sebebiyle kedi köpeklere suçluluk atfediliyor. Bu konuda çalışmalar var. Özellikle çiğ etlerin ve yıkanmamış sebzelerin ciddi oranda bulaş kaynağı olduğu niteliğinde. Kedi köpekler bu çalışmalarda bulaş kaynağı olarak önemsiz atfedilmiş. Yani bizim düşündüğümüz gibi kedi köpekler aslında suçlu değil, aksine çok masumlar. Bizim için hatalı olan şey çiğ etin tüketilmesi, çiğ köfte ve benzeri şekilde yahut doğru düzgün uygun yıkanmamış sebzelerin tüketilmesi. Bununla alakalı toksoplazmanın bulaşığı daha yüksek' diye konuştu.

Hayvanlarda çiğ et tüketimi sonucu oluşan rahatsızlıklarda en kısa zamanda veteriner hekime başvurulması gerektiğini vurgulayan Görkem Yılmaz, 'Biz peki evcil hayvanlarımızı bu konularda nasıl koruyabiliriz Özellikle kurban bayramlarında çok masum olarak iyi niyetli çiğ etleri kendi hayvanlarımıza bir kereden bir şey olmaz adı altında verdiğimiz durumlarda kabızlık, ishal, hazımsızlık ve halsizlik, durgunluk gibi semptomları görebiliyoruz. Böyle durumlarda özellikle işte bayram geçsin gideriz diye vakayı ertelemektense en yakını acil veteriner kliniğine danışmanızı şiddetle öneririm. Geç kalınmış her vaka hayvanın ömründen çalınan bir saat bir gün belki bir ömür olacaktır' ifadelerini kullandı.

Kurban artıklarının sokağa atılaması sonucunda çevre kirliği ve hayvanlarda hastalık oluşacağını kaydeden Yılmaz, şunları söyledi:

'Şimdi akıllara tabii biz bunu ne yapacağız sorusu geliyor. Özellikle belediyelerin uygun gördüğü toplama noktalarına bu artık ürünleri teslim edebiliriz. İmkanlarımız dahilinde böyle bir şey yapamıyorsak eğer derin bir çukur kazıp içerisine bu atıkları koyabiliriz. Üzerine hafif kireç döküp kapatarak sokak hayvanları ya da yabani hayvanların bunları tüketmesini engelleyebilirsiniz. Şimdi bu konuda haddime olmayaraktan Diyanet İşleri Başkanlığının kurban artıklarına nasıl davranılacağına yönelik bir genelgesi var. Bu genelge ve fetvaları okuyup takibini sağlarsanız gayet rahat bir şekilde zaten bu bahsettiğim bütün konulara nail olup toplum sağlığını da koruyacak şekilde kurbanınızı rahat bir şekilde sonuçlandırabilirsiniz. Her şeyden önce çevreye zarar vermememiz zaten din tarafından da öğütlenmekte.'

Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Faruk Karakeçili, özellikle haziran ortası ve temmuz aylarında vaka yoğunluğunun arttığını söyledi.

Bu yıl kene popülasyonunun fazla olduğuna dikkati çeken Karakeçili, keneye maruz kalan vatandaşların en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini ifade etti.

Karakeçili, hastaneye ulaşımın mümkün olmadığı durumlarda kenenin çıplak elle temas edilmeden çıkarılması gerektiğini belirterek, 'Eldiven ya da poşet yardımıyla cımbız kullanılarak uygun şekilde çıkarılmasını öneriyoruz.' dedi.

Kırsal alanlarda kapalı kıyafet tercih edilmesi gerektiğini vurgulayan Karakeçili, şunları kaydetti:

'Kapalı ayakkabı giyilmeli ve pantolon paçaları çorapların içine sokulmalı. Çünkü keneler yerden gelerek vücudumuza tutunuyor. Ayrıca vücudun düzenli olarak kontrol edilmesi gerekiyor.'

Kenelere karşı koruyucu spreylerin de kullanılabileceğini aktaran Karakeçili, vatandaşların panik yapmadan bilinçli hareket etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

'Gün içerisinde mutlaka 2,5 litre kadar su tüketmemiz gerekiyor'

Et pişirme yöntemlerine de değinen Beycan, 'Daha çok haşlama, ızgara veya fırında pişirme yöntemlerini tercih etmemiz gerekiyor. İçerisine ekstra tereyağı veya kuyruk yağı gibi yağlar kullanmamak lazım ki sağlığımız olumsuz etkilenmesin. Bir diğer önemli hususumuz sebze yemeklerini mutlaka tüketmemiz lazım. Hem etin sindirimini artırabilmek hem de içerisindeki demir emilimini artırabilmek için yanına sebze veya salata ilavesi yapmamız gerekiyor. Mutlaka yanında su tüketimi çok önemli. Böbreklerimize proteinden bir yük binecektir. Bu yükün hafifletilmesi için de gün içerisinde mutlaka 2,5 litre kadar su tüketmemiz gerekiyor. Aynı zamanda kahve ve çayın fazla tüketilmesi de vücuttaki sıvı ihtiyacını artıracağı için su tüketimi bu yönden de önemli' şeklinde konuştu.

'Etin yanında asitli içecekler değil de ayran, su tarzı içecekler tercih edilebilir'

Vatandaşların en sık yaptığı hatalardan birinin eti kesilir kesilmez tüketmek olduğunu söyleyen Beycan, 'Eti kesilir kesilmez pişirmememiz gerekiyor ki sindirim sisteminde problemlere, hazımsızlığa, şişkinliğe, kabızlığa yol açmasın. Bir diğer husus yine etin yanında mutlaka sebze ve salatanın tüketilmesi gerekiyor. Bu da bizim sindirim sistemimizi daha rahatlatacaktır. Çok kızartmalı, yağlı değil de haşlama tarzı olabilir. İçerisinde baharatları çok fazla kullanmamak gerekir ki sindirim sistemimiz daha rahat çalışsın. Bunlara dikkat edebiliriz. Yine dediğimiz gibi su tüketimi çok önemli. Etin yanında mutlaka asitli içecekler değil de ayran, su tarzı içecekler tercih edebiliriz' ifadelerini kullandı.

'Kolesterol hastaları haftada iki defa 90-120 gramı aşmayacak şekilde et tüketebilir'

Kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşların beslenmelerine daha fazla dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Beycan, 'Eğer hastamız diyabet hastasıysa tatlı tüketmesini, hamur işi tüketmesini hiç istemiyoruz. Ancak ikramlık olarak meyve tüketebilir veya kuru yemiş, kuru meyve gibi hafif ikramlıklar tercih edilebilir. Bunun yanında eğer kalp damar hastalığı mevcutsa, kolesterol yükseklikleri varsa et miktarları çok önemli. Haftada iki defa 90-120 gramı aşmayacak şekilde et tüketmesi gerekiyor. Yine pişirirken yağlı değil de yağsız etleri tercih etmesini istiyoruz. Bunun yanında tansiyon hastalarımız için pişirirken içerisine ekstra tuz ilavesi yapmamalarını istiyoruz ki tansiyon yükselmesi meydana gelmesin. Sindirim ve mide problemleri olanlarda da daha çok haşlama öneriyoruz. Kızartılmış etler sindirim sisteminde problemlere yol açabilir' açıklamasında bulundu.

'Eti tekrar dondurmuyoruz, aksi halde zehirlenme etkisi ortaya çıkabilir'

Etin saklama koşullarına ilişkin de bilgi veren Beycan, etlerin küçük porsiyonlara ayrılması gerektiğini ifade ederek, '3-4 gün içerisinde tüketeceksek buzdolabında 0-4 derecede, bir hafta içerisinde tüketeceksek daha çok eksi 2 derecede saklayabiliriz. Ama uzun vadede, yaklaşık 6 ay kadar bir süre saklamayı planlıyorsak eksi 18 derecede dondurarak muhafaza etmemiz gerekiyor. Pişireceğimiz zaman da oda sıcaklığında, kaynar su altında veya kalorifer yanında çözdürme işlemi yapmamalıyız. Buzdolabı içerisinde uzun sürede çözdürme yapmamız gerekiyor ki bakterilerin oluşmasını önleyelim. Ve çözdürdüğümüz eti tekrar dondurmuyoruz. Eğer dondurursak zehirlenme etkisi ortaya çıkabilir' şeklinde konuştu.

Bayram boyunca aşırı et tüketiminin halsizlik, baş ağrısı, tansiyon yükselmesi ve gut gibi sağlık problemlerine yol açabileceğini belirten Beycan, dengeli porsiyonlarla birlikte sebze tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiğini sözlerine ekledi.

'Her hastaya aynı işlem uygulanmaz'

Annelik estetiğinin kişiye özel planlandığını vurgulayan Özyılmaz, 'Her hastada tüm ameliyatlara gerek olmayabilir. Hastanın ihtiyaçları, beklentileri, vücut yapısı ve sağlık durumu değerlendirilerek kişiye özel bir planlama yapılır' ifadelerini kullandı.

'En sık meme estetiği ve karın germe uygulanıyor'

Doğum ve emzirme sonrası en fazla değişimin meme bölgesinde görüldüğünü belirten Özyılmaz, 'Meme büyütme, meme dikleştirme, gerekirse dikleştirme ile birlikte büyütme ya da meme küçültme ameliyatları planlanabilir. Burada hastanın beklentisi ve vücut ölçüleri mutlaka dikkate alınır' diye konuştu.

Karın bölgesindeki değişimlere de değinen Özyılmaz, 'Gebelik sonrası karın kaslarında gevşeme, ciltte sarkma ve yağlanma oluşabilir. Karın germe ameliyatı ile sarkan deri alınır, karın kasları sıkılaştırılır ve bel hattı yeniden şekillendirilir' dedi.

'Dirençli yağlar liposuction ile alınabiliyor'

Diyet ve egzersize rağmen bazı bölgelerde yağlanmanın kalabildiğini ifade eden Özyılmaz, 'Bel, basen, bacak içi ve diz içi gibi alanlarda dirençli yağ birikimleri görülebilir. Liposuction ile bu bölgelerdeki yağlar alınarak vücut hatları daha dengeli hale getirilebilir' dedi.

'Doğumdan sonra en az 1 yıl beklenmeli'

Annelik estetiğinin doğum yapmış, emzirme dönemi tamamlanmış ve genel sağlık durumu uygun olan hastalara uygulanabileceğini belirten Özyılmaz, 'Doğumdan sonra en az 1 yıl geçmesi ve kilo verme sürecinin tamamlanmış olması önemlidir' diye konuştu.

'Bazı hastalarda tek ameliyatta yapılabilir'

Birden fazla işlemin aynı seansta yapılabildiğini belirten Özyılmaz, 'Tek ameliyatta tüm işlemler uygulanabilir. Ancak bunun için hastanın sağlık durumu, kilosu, sigara kullanımı ve ek hastalıklarının olup olmadığı mutlaka değerlendirilmelidir' dedi.

'Yaklaşık 10 günlük dinlenme süreci yeterli olabilir'

İyileşme süreci hakkında bilgi veren Özyılmaz, 'Kombine ameliyatlarda genellikle 2 gece hastane yatışı gerekir. Sonrasında evde yaklaşık 10 günlük istirahat süreci yeterli olabilir' ifadelerini kullandı.

'Amaç sadece görünüm değil, özgüvenin yeniden kazanılması'

Son olarak annelik estetiğinin psikolojik etkisine dikkat çeken Özyılmaz, 'Doğum sonrası vücutta oluşan deformasyonların düzeltilmesi, kadının kendini yeniden iyi hissetmesini ve özgüveninin artmasını sağlar. Başarılı sonuç için doğru planlama, hasta uyumu ve deneyimli bir uzmanla ilerlemek büyük önem taşır' dedi.

Kurban Bayramı'nda kesilen hayvanların organ ve sakatatlarının gelişigüzel çevreye atılmasının 'kist hidatik' olarak bilinen bulaşıcı hastalığın yayılmasına neden olabileceğine işaret edilen açıklamada, kurban kesimi sırasında fark edilen kistli akciğer ve karaciğer gibi organların kedi ve köpeklere kesinlikle verilmemesi gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, kistli organların hayvanlar tarafından tüketilmesiyle parazitin yayılacağına ve bu durumun insan sağlığı açısından ciddi riskler oluşturacağına dikkat çekildi.

Hastalıklı organların açıkta bırakılmaması gerektiğinin altı çizilen açıklamada, bu tür organların poşetlenerek çöp bidonlarına atılmasının da doğru olmadığı, sakatatların mümkünse imha edilmesi ya da koku sızdırmayacak şekilde açılan derin bir çukura gömülerek üzerinin kireçle kapatılması gerektiği kaydedildi.

Bayram sabahlarının sıcak kavurma kokuları, tatlı ikramları ve kalabalık sofralarla özdeşleştiğini ifade eden Aslantaş, 'Ancak bayram sofralarının en güzel tarafı 'çok yemek' değil, birlikte yemek yemektir. Geleneksel Türk mutfağının özünde aslında denge vardır. Etin yanında salata, yoğurt, ayran ve sebze yemeklerinin yer alması tesadüf değildir' dedi.

'Eti dinlendirmek bilimsel bir gereklilik'

Yeni kesilmiş etin hemen tüketilmesinin sindirim sistemini zorlayabileceğini kaydeden Aslantaş, etin kesim sonrası 'ölüm sertliği' olarak bilinen biyokimyasal bir süreçten geçtiğini söyledi.

Aslantaş, 'Eskilerin 'Eti biraz dinlendirin' sözü aslında bilimsel bir öneridir. Etin en az 12-24 saat buzdolabında bekletilmesi hem lezzeti artırır hem de sindirimi kolaylaştırır' diye konuştu.

Kesilen etlerin sıcaklığını kaybedene kadar temiz ve serin ortamda dinlendirilmesi gerektiğini belirten Aslantaş, sıcak etlerin üst üste konularak poşetlenmesinin bakteri oluşumuna neden olabileceğini ifade etti.

Etlerin küçük porsiyonlar halinde saklanmasının önemine değinen Aslantaş, kıymanın buzdolabında 1-2 gün, parça etlerin ise 3-4 gün muhafaza edilebileceğini söyledi.

Uzun süreli saklama için derin dondurucunun doğru kullanılması gerektiğini kaydeden Aslantaş, 'Etler yassı şekilde paketlenerek dondurucuda 4 ila 6 ay güvenle saklanabilir. Çözülen et kesinlikle tekrar dondurulmamalıdır' dedi.

'Et kendi yağıyla pişirilmeli'

Bayram sofralarının vazgeçilmezi olan kavurmanın doğru yöntemlerle hazırlanması gerektiğini belirten Aslantaş, yüksek ısıda uzun süre pişirilen etlerde zararlı bileşiklerin oluşabileceğini söyledi.

Aslantaş, 'Kırmızı et zaten doymuş yağ içerir. Bu nedenle pişirme sırasında ekstra yağ eklenmemeli. Haşlama, fırınlama ve ızgara yöntemleri tercih edilmeli. Etin iç sıcaklığı mutlaka 70 dereceye ulaşmalı' ifadelerini kullandı.

'Asıl sorun et değil, miktarı'

Kırmızı etin kaliteli protein ve önemli vitamin-mineral kaynaklarından biri olduğunu vurgulayan Aslantaş, sorunun kısa sürede fazla miktarda tüketim olduğunu belirtti.

Özellikle hipertansiyon, diyabet, kolesterol, kalp-damar ve gut hastalarının daha dikkatli olması gerektiğini ifade eden Aslantaş, aşırı et tüketiminin reflü, tansiyon yükselmesi ve kan şekeri dalgalanmalarına yol açabileceğini söyledi.

'Anadolu sofraları dengeyi yıllardır biliyor'

Geleneksel sofralarda etin hiçbir zaman tek başına tüketilmediğine dikkat çeken Aslantaş, 'Kavurmanın yanında salata, yoğurt, ayran ve yeşilliklerin yer alması sindirimi destekliyor. Özellikle limonlu yeşillikler etteki demirin emilimini artırıyor' dedi.

Bayram ziyaretlerinde tatlı tüketimine de dikkat edilmesi gerektiğini kaydeden Aslantaş, şerbetli tatlılar yerine sütlü ve meyveli tatlıların tercih edilmesini önerdi.

Gün içinde bol su tüketilmesi ve yemek sonrası kısa yürüyüşlerin sindirime katkı sağlayacağını belirten Aslantaş, 'Bayramlar yalnızca sofraların değil, gönüllerin de birleştiği zamanlardır. Herkese sağlıklı, huzurlu ve sevdikleriyle birlikte mutlu bir Kurban Bayramı diliyorum' diye konuştu.

'Kalp krizi bayram veya tatil dinlemez'

Göğüs ağrısı ve baskı hissi gibi şikayetlerin önemsenmesi gerektiğine dikkat çeken Acil Tıp Anabilim Dalı Öğr. Üyesi Dr. Jaradat, 'Kalp krizi bayram veya tatil dinlemez. Her zaman riski aynıdır ancak şöyle bir durum söz konusu, özellikle kronik hastalığı olan yaşlı hastalarımız, tansiyon ve diyabet ve bilinen kalp hastalığı olan hastalarımızda yine bayram geldi diye bu tarz semptomlar yani göğüs ağrısı gibi baskı tarzında göğüs ağrılarının olması veya 'göğsüme fil oturuyormuşçasına' bir baskı hissi gibi ifadeler söz konusu olursa bu tarz ağrılar olduğu takdirde bunlar önemlidir, göz ardı edilmemelidir' şeklinde konuştu.

Felç belirtilerine dikkat

Bayram döneminde artan et ve tuz tüketimi, sıcak hava ve yetersiz sıvı alımının da riskleri artırabileceğini dile getiren Dr. Ömer Jaradat, 'Bayramda artmış bir et tüketimi söz konusu olacak. Artmış bir tuz tüketimi olabilir. Havalar sıcak, yetersiz sıvı alımı söz konusu olabilir ve tabii ki kurbanın işleminin kendisi, kesim işleminin kendisi de tabii ki belirli bir efor gerektiren bir işlem. Tüm bu faktörleri göz önünde bulundurduğumuzda tabii ki özellikle riskli hastalarımızda, yaşlı hastalarımızda dakikalar içerisinde gelişen ve tamamen çözülse bile önemli olabilen işte yüzün bir yarısında kayma veya ani olarak tek bir kolda, bacakta ani güçsüzlükler, konuşmada peltekleşme, konuşulanları anlayamama gibi durumlar bunlar felç belirtileri olabilir ve tabii ki bunlar önem arz etmektedir' diye konuştu.

Bayram döneminde beslenme alışkanlıklarının aniden değişmesinin kalp ve damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini belirten Uzm. Dr. Amasyalı, 'Uzun süre dengeli beslenen bireylerin bir anda yoğun şekilde yağlı ve tuzlu et tüketimine yönelmesi tansiyon yükselmesi, çarpıntı ve kalp krizi riskini artırabilmektedir. Özellikle sabah saatlerinde aç karna tüketilen kavurma kalp damar sistemi üzerinde ek yük oluşturabilmektedir' diye konuştu.

'Kalp hastaları porsiyon kontrolüne dikkat etmeli'

Kalp hastaları ile hipertansiyon ve kolesterol problemi bulunan bireylerin bayram sofralarında daha dikkatli olması gerektiğini ifade eden Uzm. Dr. Amasyalı, 'Yağlı etler yerine daha az yağlı bölümler tercih edilmeli, kızartma yerine haşlama veya ızgara yöntemleri kullanılmalıdır. Porsiyon kontrolü bu süreçte oldukça önemlidir' şeklinde konuştu.

'Su tüketimi ve yürüyüş önemli'

Bayram boyunca yeterli sıvı tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiğini söyleyen Uzm. Dr. Amasyalı, 'Gün içerisinde yeterli miktarda su tüketilmesi ve hafif tempolu yürüyüş yapılması dolaşım sistemi açısından fayda sağlayabilir' ifadelerini kullandı.

'Göğüs ağrısı ve çarpıntı ciddiye alınmalı'

Göğüs ağrısı, nefes darlığı, ani halsizlik ve çarpıntı gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Amasyalı, özellikle risk grubundaki bireylerin ilaç düzenini aksatmaması gerektiğini vurguladı.

Manisa İl Sağlık Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Birim Sorumlusu Uzm. Dr. Cevriye Ceyda Karabulut, kurbanlık hayvanların nakli, kesimi ve etlerin tüketimine kadar geçen tüm süreçte sağlık kurallarına uyulmasının büyük önem taşıdığını belirtti. Kurban kesimlerinin yalnızca yetkili alanlarda yapılması gerektiğini ifade eden Karabulut, hayvanların kanı, dokuları ve çıkartılarına çıplak elle temas edilmemesi gerektiğini söyledi.

Karabulut, temas halinde ellerin bol su ve sabunla yıkanması, eldiven ve önlük gibi kişisel koruyucu ekipmanların kullanılması gerektiğini kaydederek, kesim sonrası oluşan atıkların çevreye gelişi güzel bırakılmaması gerektiğini vurguladı. Özellikle kan ile mide ve bağırsak içeriklerinin akarsulara dökülmemesi gerektiğine dikkat çeken Karabulut, pişmemiş kistli organların hayvanlara verilmemesi ve uygun şekilde bertaraf edilmesinin halk sağlığı açısından önem taşıdığını ifade etti.

İl Sağlık Müdürlüğü Diyetisyeni Burcu Bayraktar Yücefaydalı ise Kurban Bayramı'nda kırmızı et, tatlı ve hamur işi tüketiminin arttığını belirterek, sağlıklı beslenme kurallarının bayramda da ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.

Kırmızı etin protein, vitamin ve mineral bakımından önemli bir besin kaynağı olduğunu dile getiren Yücefaydalı, özellikle çocuklar, hamileler ve emziren anneler için yeterli ve dengeli beslenmede önemli yere sahip olduğunu ifade etti. Ancak kırmızı etin yüksek doymuş yağ ve kolesterol içerdiğine dikkat çeken Yücefaydalı, kalp-damar hastalığı, diyabet ve hipertansiyon hastalarının yağsız veya az yağlı etleri tercih etmeleri gerektiğini kaydetti.

Yeni kesilmiş etlerin sindiriminin zor olabileceğini belirten Yücefaydalı, mide ve bağırsak rahatsızlığı bulunan kişilerin kurban etini hemen tüketmemesi gerektiğini ifade etti. Etlerin bir süre buzdolabında dinlendirildikten sonra haşlama veya ızgara yöntemiyle pişirilmesinin daha sağlıklı olacağını söyledi.

Bayramda sakatat tüketiminin de arttığını belirten Yücefaydalı, yüksek kolesterol ve kalp-damar hastalığı riski bulunan vatandaşların sakatattan uzak durmasının faydalı olacağını kaydetti.

Etlerin pişirme yöntemine de dikkat çeken Yücefaydalı, kızartma yerine haşlama ve ızgara yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirtti. Etlerin çok yüksek ısıda ve uzun süre pişirilmesinin sağlığa zararlı maddelerin oluşmasına neden olabileceğini ifade eden Yücefaydalı, etlerin sebzelerle birlikte tüketilmesini önerdi.

Kurban etlerinin saklama şartlarına ilişkin de bilgi veren Yücefaydalı, etlerin birer yemeklik porsiyonlar halinde küçük parçalara ayrılarak muhafaza edilmesi gerektiğini söyledi. Etlerin buzlukta birkaç hafta, derin dondurucuda ise eksi 18 derecede 3-4 ay saklanabileceğini belirten Yücefaydalı, çözülen etin yeniden dondurulmaması gerektiğini vurguladı.

Bayram süresince dengeli ve çeşitli beslenmenin önemine dikkat çeken uzmanlar, kahvaltının atlanmaması, yeterli su tüketilmesi, sebze ve meyve tüketiminin artırılması ve fiziksel aktivitenin ihmal edilmemesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca çiğ et hazırlığında kullanılan kesme tahtalarında sebze ve meyve doğranmaması gerektiği belirtilerek, kesimden tüketime kadar her aşamada hijyen kurallarına uyulması çağrısında bulunuldu.

Bayram sürecinde günlük 2-2,5 litre su tüketimine dikkat edilmesi gerektiğini de kaydeden Kaya 'Sindirimi desteklemek ve kilo kontrolünü sağlamak adına gün içerisinde kısa yürüyüşler yapılması faydalı olacaktır.

Aşırı et tüketimi ve yağlı beslenme; hazımsızlık, şişkinlik ve mide problemlerine neden olabilir. Önemli olan dengeli beslenmeyi sürdürebilmektir' ifadelerini kullandı.

Uzm. Dyt. Veysel Ciğerli, ızgara veya haşlamanın sağlıklı pişirme yöntemleri olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:

'Bu iki teknikle yapılan et yemeklerinin yanında bol yeşillikli ve limon soslu, az yağlı salatalar veya etli sebze yemekleriyle birlikte tercih edilmesi gerekir. Kavurma ve kızartma yöntemiyle pişirilen et yemeklerini mümkün olduğunca az tüketmek sağlık açısından daha doğrudur. Çünkü bu iki yöntemle hazırlanan yemekler hem sindirim açısından zorluklara yol açar hem de vücudumuzda vitamin ve mineral kaybına yol açarlar. Kesilen etler de, derin dondurucuda 1 gün bekletilmelidir. Etler, küçük parçalara ayrılarak buzdolabı poşetine veya yağlı kağıda sarılarak buzdolabının buzluk bölümünde eksi 2 derecede 5 gün veya derin dondurucuda eksi 18 derecede 3 ay saklanabilir. Et potansiyel riskli besin olduğu için çözdürüldükten sonra hemen pişirilmeli ve tekrar dondurulmamalıdır. Çözdürülecek etin kolaylıkla bozularak zararlı hale gelmesini önlemek için oda ısısında açıkta değil, derin dondurucudan çıkartıldıktan sonra buzdolabında alt raflarda çözdürülmesi sağlanmalıdır.'

Kavurma hazırlanırken ekstra yağ kullanımından kaçınılması gerektiğini ifade eden Gökalp, özellikle kalp-damar ve hipertansiyon hastalarının bu konuda dikkatli olması gerektiğini belirterek haşlama, buğulama, fırınlama ve ızgara gibi pişirme yöntemlerinin tercih edilmesini önerdi. Mangalda etin doğrudan ateşle temas etmemesi ve kömürleşmemesi gerektiğini belirten Gökalp, etin yanında sebze ve salata tüketilmesinin sindirimi kolaylaştıracağını söyledi.

Tatlı tüketimine de değinen Gökalp, şerbetli tatlılar yerine sütlü ve meyveli tatlıların tercih edilmesini önererek, su tüketimi ve hafif yürüyüşlerin de sindirim açısından faydalı olduğunu kaydetti.

'Bayram dönemlerinde kalp rahatsızlıkları artıyor'

Bayram dönemlerinde sadece acemi kasap vakalarının değil, kalp krizi ve ritim bozukluğu gibi acil kardiyolojik rahatsızlıkların da arttığını belirten Demir, 'Noel ve Şükran Günü gibi yoğun yemek tüketiminin olduğu dönemlerde yapılan çalışmalarda acil kardiyoloji başvurularında yüzde 30-40 oranında artış olduğu görülüyor. Ülkemizde de Kurban Bayramı'nda durum farklı değil, hatta daha ağır olabilir' dedi.

'Kırmızı et ve hareketsizlik kalbi zorluyor'

Kurban Bayramı boyunca günlerce kırmızı et, kavurma ve sakatat tüketildiğine dikkat çeken Demir, 'Bu yiyecekler yüksek oranda kolesterol, doymuş yağ ve tuz içeriyor. Bunun yanında pilav, börek, turşu ve ayran gibi ürünlerle birlikte tuz yükü daha da artıyor. Bayramlarda insanlar genellikle oturuyor, dinleniyor ve hareket minimum seviyeye düşüyor. Tüm bunlar kalp ve damar sistemi üzerinde ciddi yük oluşturuyor' diye konuştu.

'Anahtar kelime ölçü olmalı'

Özellikle 40 yaş üstü, hipertansiyon, diyabet, hiperlipidemi, sigara kullanımı ve kilo fazlası bulunan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini ifade eden Demir, ölçülü beslenmenin önemine vurgu yaparak, 'Et tüketiminin yanında yeşillik tüketmek, öğün aralarını açmak ve porsiyonları küçültmek önemli. Ağır yemek yenildiyse şerbetli tatlılar yerine sütlü tatlılar tercih edilmeli. Sigara tüketiminden kaçınılmalı ve mümkünse yürüyüş yapılmalı' ifadelerini kullandı.

'Büyükbaş kurban kesimi ciddi efor gerektiriyor'

Kurban kesiminin özellikle büyükbaş hayvanlarda ciddi fiziksel güç gerektirdiğini belirten Demir, yakın zamanda kardiyak kontrolden geçmemiş vatandaşların dikkatli olması gerektiğini söyledi. Demir, '40 yaş üstü kişiler kendilerini fit hissetseler bile büyükbaş hayvan kesimi ciddi kondisyon gerektiriyor. Ani ve yoğun fiziksel yüklenme altta yatan damar tıkanıklıklarını tetikleyebilir. Bu nedenle özellikle risk grubundaki kişilerin profesyonel destek alması önemli' şeklinde konuştu.

'Belirtiler hafife alınmamalı'

Bayram ortamının bozulmaması düşüncesiyle birçok kişinin şikayetlerini ertelediğini belirten Demir; göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı ve baskı hissi gibi belirtilerin hafife alınmaması gerektiğini kaydetti. Demir, ''Çok yemek yedim, hazımsızlıktır geçer' düşüncesi yanlış olabilir. Bu tür şikayetler varsa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalı. Ayrıca ağır yemek sonrası uzun yola çıkılmamalı' dedi.

Manisa Şehir Hastanesi Dermatoloji Hekimi Uzm. Dr. İmge Durmaz, 1-31 Mayıs Cilt Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında güneşin zararlı etkileri, cilt kanserinden korunma yöntemleri ve erken tanının önemi ile ilgili farkındalık oluşturmak amacıyla açıklamalarda bulundu. Cilt kanserinin dünyadaki en sık görülen kanser türlerinden biri olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Durmaz, 'Cilt kanseri, dünyada en sık görülen kanser türleri arasında yer almakta; ancak erken teşhis edildiğinde tedavi başarısı oldukça yüksek olmaktadır. Benlerdeki asimetri, düzensiz kenar görünümü, renk değişikliği, büyüme ya da iyileşmeyen yaralar dikkatle değerlendirilmelidir. Özellikle çocukluk ve genç yaşlarda yoğun güneş yanığı öyküsü bulunan kişilerde risk artabilmektedir. Bu nedenle yalnızca yaz aylarında değil, günlük yaşamda da güneşten korunma alışkanlığı kazanılması büyük önem taşır. Güneş koruyucu ürünlerin düzenli kullanılması, uzun süre direkt güneş maruziyetinden kaçınılması ve ciltte fark edilen değişikliklerin gecikmeden dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi hayati önem taşımaktadır. Cildinizi ihmal etmeyin, değişimleri önemseyin. Unutmayalım; erken teşhis hayat kurtarır' dedi.

BURTOM Özlüce Tıp Merkezi Uzman Diyetisyeni Asu Kurtuluş, bayramı sağlıklı geçirmek isteyen vatandaşlar için bazı önerilerde bulundu. Bayramın ilk günlerinde en sık yapılan hatalardan birinin, yeni kesilmiş etin hemen tüketilmesi olduğunu belirten Asu Kurtuluş, 'Taze kesilen et, 'rigor mortis' olarak adlandırılan evrede olduğu için hem daha serttir hem de sindirimi zorlaştırır. Etin daha yumuşak, lezzetli ve sindirilebilir hale gelmesi için kesimden sonra en az 12-24 saat boyunca uygun şartlarda dinlendirilmesi gerekir' dedi.

Öğünlerde denge ve lif şart

Bayram süresince kırmızı et tüketiminin artmasıyla birlikte günlük protein ve yağ alımının ciddi ölçüde yükseldiğini ifade eden Kurtuluş, porsiyon kontrolünün önemine değindi. Sadece et ağırlıklı beslenmek yerine, öğünlerde sebze, tam tahıllar ve fermente süt ürünleri gibi besinlere de yer verilmesi gerektiğini belirten Kurtuluş, 'Özellikle lif bakımından zengin sebzeler, yüksek protein alımının bağırsaklar üzerindeki olumsuz etkilerini dengeleyerek kabızlık riskini azaltır. Aynı zamanda yoğurt gibi probiyotik kaynakları da bağırsak sağlığını destekleyici önemli unsurlar arasında yer alır' diye konuştu.

Kronik hastalığı olanlar için kritik uyarı

Diyetisyen Asu Kurtuluş; diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları ve böbrek rahatsızlığı olan kişiler için porsiyon kontrolünün, uygun pişirme yöntemlerinin ve dengeli beslenmenin çok daha kritik olduğunu hatırlattı. Kurtuluş, 'Pişirme yöntemleri de en az tüketilen miktar kadar önemlidir. Kızartma yerine haşlama, fırınlama veya ızgara tercih edilmelidir. Etin kendi yağıyla pişirilmesi yeterli olduğundan ekstra yağ eklenmemeli, böylece günlük yağ alımı kontrol altında tutulmalıdır' ifadelerini kullandı.

Kesimden sofraya hijyen zinciri

Kurban Bayramı'nda en kritik konulardan birinin hijyen olduğunu belirten Uzman Diyetisyen Asu Kurtuluş, kesim aşamasından başlayarak etin sofraya gelene kadar geçen tüm süreçte hijyen kurallarına uyulmamasının, gıda kaynaklı enfeksiyon riskini ciddi şekilde artırdığını söyledi. Kesim işleminin mutlaka uygun, temiz ve mümkünse bu iş için ayrılmış alanlarda yapılması gerektiğini ifade eden Kurtuluş, kesim sonrası etlerin en kısa sürede parçalanarak küçük porsiyonlara ayrılmasını ve uygun saklama alanlarına alınmasını önerdi.

Su tüketimini ihmal etmeyin

Artan et tüketimiyle birlikte su tüketiminin çoğu zaman ihmal edildiğine dikkat çeken Kurtuluş, metabolik dengeyi korumak için günlük en az 2-2,5 litre su içilmesi gerektiğini belirtti. Tatlı tüketimi konusunda da küçük porsiyonların ya da meyve içerikli alternatiflerin tercih edilmesini tavsiye etti.

BURTOM Özlüce Tıp Merkezi Uzman Diyetisyeni Asu Kurtuluş, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

'Kurban Bayramı'nı sağlıklı bir şekilde geçirmek aslında küçük ama etkili önlemlerle mümkündür. Dengeli beslenme, doğru pişirme teknikleri ve hijyen kurallarına dikkat edildiğinde hem bayram sofralarının keyfi çıkarılabilir hem de sağlık korunabilir.'

'Özellikle sıcak havalarda uygun şartlarda saklanmayan et ürünleri kısa sürede bakteri üremeye açık hale gelebiliyor. Benzer şekilde açıkta bekleyen sütlü tatlılar ve mayonez içeren yiyecekler de ciddi risk taşıyor. Bunun yanı sıra iyi yıkanmamış çiğ sebze ve salatalar, özellikle uygun şartlarda saklanmayan tavuk ürünleri ile kremalı pastalar da sıklıkla gıda zehirlenmesine neden olabiliyor. Bayram ziyaretlerinde tüketilen gıdaların tazeliğine dikkat edilmeli, uygun pişirme sürelerine uyulmalı ve uzun süre oda sıcaklığında beklemiş ürünlerden kaçınılmalıdır.'

Yüksek ateş ve şiddetli kusmaya dikkat

Gıda zehirlenmelerinde en büyük riskin vücudun hızla sıvı kaybetmesi olduğunun altını çizen Uzm. Dr. Emel Sakınç Çağlar, 'Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, halsizlik, ateş ve baş dönmesi gıda zehirlenmesinde en sık karşılaşılan belirtiler arasında yer alıyor. İlk 6 saat çok önemlidir, bu süreçte kaybedilen sıvının yerine konması için bol su tüketilmesi önem taşır. Ayran, maden suyu gibi elektrolit içeren içecekler tercih edilmeli, sindirimi zorlayacak yağlı ve ağır yiyeceklerden uzak durulmalı. Pirinç lapası, haşlanmış patates, muz ve yoğurt gibi hafif besinler tüketilmelidir. 38.5 derecenin üzerinde ateş, kanlı ishal, şiddetli ve geçmeyen kusma, ağız kuruluğu, idrar miktarında azalma, şiddetli karın ağrısı ve bilinç bulanıklığı gibi durumlarda mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır' açıklamasında bulundu.

Çocuklarda sıvı kaybı daha hızlı ilerliyor

Çocuklardaki gıda zehirlenmesinin çok daha hızlı sıvı kaybına yol açabileceğini de vurgulayan Uzm. Dr. Emel Sakınç Çağlar, 'Çocuklarda ağız kuruluğu, gözlerde çökme, sürekli uyku hali, ağlarken gözyaşı olmaması ve bebeklerde bezin uzun süre kuru kalması ciddi sıvı kaybı belirtileri olabilir. Özellikle küçük çocuklarda kusma ve ishal birlikte görülüyorsa zaman kaybetmeden hastaneye başvurulmalıdır' ifadelerini kullandı.

Törene Başhekim Yardımcıları Uzm. Dr. Abdulkadir Kantar, Uzm. Dr. Yakup Uslu, Uzm. Dr. Mustafa Bikrin ile hastane doktorları ve personeller katıldı.

Konuyla ilgili Büyük Usta & Serfressh Şalgam Firması Yetkilisi Çağatay Tanır, üretim tesislerinde yoğun mesai yapıldığını anlatarak İHA muhabirine konuştu.

'Vatandaşlar doğal içeceklere yöneliyor'

Kurban Bayramı öncesinde şalgam satışlarında ciddi artış yaşandığını ifade eden Çağatay Tanır, tüketicilerin son dönemde daha sağlıklı ve geleneksel ürünleri tercih ettiğini belirtti. Şalgamın özellikle kırmızı etin yanında yoğun ilgi gördüğünü kaydeden Tanır, 'Kurban Bayramı'nın yaklaşmasıyla birlikte tüketicilerimizin doğal ve geleneksel içeceklere yönelmesi, şalgam talebini inanılmaz derecede artırıyor. Tüketicilerimiz hem daha sağlıklı içecek alternatifleri arıyor hem de geleneksel ürünleri özellikle kırmızı etin yanında tercih ediyor' dedi.

'Hazımsızlık ve şişkinliği azaltıyor'

Şalgamın kırmızı et tüketimi sonrası yaşanan rahatsızlıkların önüne geçebildiğini dile getiren Tanır, 'Kırmızı etle birlikte tüketildiği zaman insanların şişkinlik ve hazımsızlık hissini azalttığını görüyoruz. Bu sebeple özellikle Kurban Bayramı gibi kırmızı etin yoğun tüketildiği dönemlerde şalgama olan talep daha da artıyor' diye konuştu.

'Hatlarımız hiç durmadan çalışıyor'

Artan talepleri karşılayabilmek için yoğun mesai yaptıklarını ifade eden Tanır, bölgedeki şalgam üreticilerinin bayram öncesi yoğun tempoda çalıştığını söyledi. Tanır, 'Kurban Bayramı'nda artan talep sebebiyle bölgemizdeki tüm şalgam üreticileri canla başla mücadele ediyor. Üretim taleplerini karşılamak için fazla mesailer yapılıyor. Hatlarımız son gazla, hiç durmadan tam kapasite çalışıyor' ifadelerini kullandı.