Haber / Aysun Koç Aydoğan
Mersin’de uzun süredir kültür, sanat ve dayanışma alanlarında çalışmalarını yürüten Kültürhane, faaliyetlerini Yenişehir Belediyesi Afete Dayanıklılık Kültür ve Eğitim Merkezi Yaşam Limanı’na taşıyor. 2017’de Mersin Üniversitesi’nden ihraç edilen akademisyenlerin bir kısmının ve kentteki aktivistlerin el ele vererek kurduğu bir kafe-kütüphane olarak başlayan Kültürhane, zaman içinde kentin ortak düşünme ve buluşma alanlarından birine dönüştü; söyleşilerden atölyelere, sergilerden dayanışma pratiklerine uzanan çok katmanlı bir üretim zemini oluşturdu.
Afet Hafızasından Kolektif Bir Mekâna: Yaşam Limanı
Kültürhane’nin Yaşam Limanı’na taşınması basit bir adres değişikliğinin ötesine geçiyor. Mekan, kollektif çalışmalarla oluşan topluluğuyla birlikte, üretim biçimlerini ve temas ettiği toplumsal alanı yeniden kurmayı amaçlıyor. Kültürhane’de 6 Şubat 2023’te yaşanan depremin ardından kurulan dayanışma ağlarında biriken önemli deneyimlerin sonuçları bu yeni dönemin yönünü belirleyen temel dinamiklerden biri olarak öne çıkıyor. Yaşam Limanı, özellikle 6 Şubat depremleri sonrasında afetlere hazırlık ve dayanıklılık odağıyla tasarlanan bir merkez. Alan, aynı zamanda eğitimlerin düzenleneceği ve afet bilincinin yaygınlaştırılacağı kamusal bir işlev de üstleniyor. Merkezin fiziksel kurgusu da bu yaklaşımı görünür kılıyor. Daha önce denizde dolaşımda olan emektar konteynerler, bu kez sabitlenerek karada yeni bir anlam kazanıyor. Hareketten yerleşikliğe geçen bu yapılar, bugün kültürel üretim ve ortaklaşma için bir araya gelmenin mekânına dönüşüyor. Bu yeni bahçede Kültürhane, yalnızca mevcut üretimlerini sürdürmekle kalmayıp bilime, sanata, dostluğa, dayanışmaya ve hayal gücüne yer açan pek çok etkinlikle bu alanı yaşayan bir karşılaşma mekânına dönüştürmeyi hedefliyor.
Açılış Programı ve “Neredeyse Vardık”
Kültürhane’nin yeni döneminin açılışı 25 Nisan Cumartesi günü yapılacak. Program, Yaşam Limanı’nın mimarları Tülin Hadi ve Cem İlhan’ın katılımıyla gerçekleşecek olan “Aynı Meram, Yeni Mekân” başlıklı söyleşiyle saat 15.00’da başlayacak. Bu buluşma, mekânın geçirdiği dönüşümü ve bu dönüşümün düşünsel arka planını tartışmaya açıyor. Hemen ardından saat 16.00’da açılacak olan “Neredeyse Vardık” sergisi ise Kültürhane’nin yeni mekânla kurduğu ilişkinin ilk somut ifadesi.
Açık çağrıyla bir araya gelen katılımcıların tekstil odaklı üretimlerinden oluşan sergi, mekâna özgü bir kurguya dayanıyor. Sergi, “varış” fikrini sabit bir son nokta olarak değil, sürekli değişen bir süreç olarak ele alıyor. Çeyizlerden, sandıklardan ve kişisel hafızalardan gelen kumaş, tül ve iplikler; bir araya gelerek tekil hikâyeleri aşan kolektif bir anlatı kuruyor. Düğümler ve katmanlar üzerinden ilerleyen bu yapı, bireysel deneyimlerle ortak hafıza arasındaki geçişkenliği görünür kılıyor.
İzleyici bu kurguda pasif bir konumda değil. Sergi, uzaktan izlenen bir düzenleme olmaktan ziyade içine girilen, temas edilen bir alan öneriyor. Ayakkabıların çıkarıldığı ve zeminin hissedildiği bu düzen, bedensel deneyimi üretimin parçası hâline getiriyor. Tavandan sarkan, duvarlara yayılan ve zemine taşan tekstil yüzeyleri arasında dolaşan ziyaretçi, tamamlanmış bir sergiden çok, oluş hâlindeki bir sürecin içinde yer alıyor.
Kolektif üretim için yeni bir zemin
Yaşam Limanı içinde kurulan Sanat İskelesi, Kültürhane’nin birlikte üretme yaklaşımını genişleten bir alan sunuyor. Farklı disiplinlerden üreticileri bir araya getirmeyi hedefleyen bu yapı, süreklilik taşıyan bir karşılaşma ve üretim pratiği oluşturmayı amaçlıyor. Kültürhane’nin Yaşam Limanı’na taşınması, Mersin’de kültürel üretim ile afet odaklı kamusal yaklaşımların kesiştiği özgün bir örnek ortaya koyuyor. Akademik bilgi ile gündelik deneyimi buluşturan, katılıma açık ve çoğulcu bir üretim anlayışını benimseyen Kültürhane, bu yeni mekânda da aynı hattı sürdürmeyi hedefliyor. Yaşam Limanı bu yönüyle yalnızca bir mekân değil; birlikte düşünmenin ve üretmenin yeniden tanımlandığı bir başlangıç zemini olarak öne çıkıyor. “Neredeyse Vardık” sergisi ise bu başlangıcı bir son olarak değil, devam eden bir sürecin ifadesi olarak işaret ediyor.
