Doğu Karadeniz Bölgesi'nde meydana gelen meteorolojik olaylar, özellikle aşırı yağışlar önemli rol oynuyor. Yağışların arta ve yüksek miktarda gerçekleşmesine, saklanmasına ve sağlığın bozulmasına neden oluyor. Bölgenin eğimli topografik yapısı da bu riskin artmasındaki faktörler arasında yer alıyor.
Artvin'in Hopa ilçesi, Türkiye'nin en fazla yağış alan bölgeleri arasında bulunuyor. Bölgedeki yıllık yağış miktarı 2 bin milimetreye kadar ulaşabiliyor. Yüksek yağış miktarının yanı sıra eğimli arazi yapısı da heyelan riskini artırıyor. Önceki gün Hopa'da meydana gelen olayda heyelanla birlikte kaya düşüşü yaşanırken, olay bir kişinin hayatını kaybetmesine ve yaklaşık 7-8 tırın zarar görmesine neden olmuştu.
Tır parklarının, yurt dışında çıkış yapmak için uzun süre beklediği alanları dikkate alırken, bu bileşenlerin yukarıdan meydana gelen tehlikelere karşı gerekli güvenlik önlemlerinin alınması gerekiyor. Yamaçlardan meydana gelen kaya ve toprak hareketlerine karşı çelik kafesler ve bariyerler gibi koruyucu sistemlerin kurulumu önem taşıyor.
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Orman Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ömer Kara, bölgenin bölümlerinin yapısı itibariyle heyelan riski altında olduğu uyarılarında bulunulduğu belirtildi.
'Heyelanların en büyük nedeni meteorolojik olaylar'
Heyelanların en büyük nedeni meteorolojik olayların olduğunu belirten Kara, 'Doğu Karadeniz Bölgesi'nde heyelanların nedeni en büyük meteorolojik olaylar, özellikle de yağışlardır. Yağışların arta ve yüksek miktarda gerçekleşmesine, depolamaya doymasına ve heyelanların daha fazla oluşmasına neden olur. Bir diğer önemli husus ise jeomorfolojik yapı, yani topografik yapıdır. Bölgemiz oldukça eğimli bir arazi yapısına sahiptir. Buna bağlı olarak eğimli alanlarda yerlerde bulunmakta zorlaşıyor. Özellikle üst kısımları geçirgen, alt kısımları ise geçirimsiz olduğu, yukarıdan aşağıya doğru gelen su kayma birimleri birikerek üzerindeki birimlerin hareket etmesine neden oluyor. Belirtmemiz gereken üçüncü husus ise insan etkisi, yani beşerî etkilerdir. Yamaçlardaki yerleşimlerden yol açılmasına kadar pek çok insan faaliyeti, heyelanların ortaya çıkmasında etkili olabiliyor. Heyelanlarda yağış çok önemli. Yağışlı dönemler, suya doyduğu ve heyelanların en fazla yaşadığı dönemler yaşanıyor. Örneğin yaz mevsiminden sonbahara geçiş döneminde ortaya çıkan aşırı ve şiddetli yağışlar, suyun toprak içerisinde aşağı doğru süzülerek kayma düzeyine ulaşması neden oluyor. Su, burada adeta kaygan bir zemin oluşturmakta ve kaymasına sebep olmaktadır. dolayısıyla yağışlı dönemler daha sık görülüyor' dedi.
'Arazi kullanımındaki değişiklikler, aralıkların stabilitesini olumsuz etkiler'
Artvin'in Hopa'da yetiştirilen en fazla yağış alan bölgelerden birisine dikkat edilerek Kara 'Buradaki yıllık yağış miktarı 2 bin milimetreye kadar çıkabiliyor. İkinci önemli faktör ise eğimli, yani topografik yapının heyelana elverişli olması. Burada yalnızca heyelan değil, heyelanla birlikte kaya düşüşü de meydana geldi. Bu iki olayın birlikte yaşanması, maalesef bir kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Bu alanların gerekli kısımlarının hazırlanması gerekiyor. Örneğin yukarıdakilerin olası tehlikelere karşı çelik kafesler ve çelik bariyerler yerleştirilerek aşağıdaki parçaların korunması gerekir. Bence birikmesi gereken en önemli miktardan biri de drenajın korunmasıdır. Tır parkının üzerindeki suyun yamacında kontrolsüz şekilde hareket etmesi engelleniyor. Suyun havadan kaymaya neden olacak düzeyde doymuşluğunun önüne geçilmesi gerekiyor. Bu da toplanması gereken ikinci önemli tedbirdir. Bölgemiz, heyelanlar konusunda gerçekten dikkat edilmesi gereken bir bölge. Özellikle insanların yaşayabileceği tehdit eden noktalarda çok daha kapsamlı bir şekilde eğitim alınması ve gerekli önlemlerin alınması gerekiyor. Heyelanlar bölgemizde sıklıkla görülüyor. Yağışların ve eğimin fazlalık yanı sıra zaman zaman yanlış arazi kullanımı da söz konusu. Özellikle ormanların çay ve fındık bahçelerine dönüştürülmesi gibi arazi kullanımındaki değişiklikler, açıklıkların stabilitesini olumsuz yönde değiştirme. Bölgedeki çay ve fındık tarımının da aralarında bazılarının heyelanları tetiklenebiliyor. Bir diğer önemli husus ise, ürünündeki risk haritalarında belirtilen parçaların dikkatli olunmasıdır. Yapılaşmadan tır parkı olarak kullanılan alanlara kadar birçok yerde gerekli bakımların yapılması gerekiyor' diye konuştu.
