Haber / Tolga Güzelgün
Antik Roma'da ölü gömme gelenekleri zaman içerisinde farklılık gösterse de genel olarak iki gömü geleneği görülmüştür; Gömme ve yakma. Roma geleneğinde ölüler steller ve anıtlarla anılmış, ölülerin yattıkları yerde rahatsız edilmesi yasaklanmış ve cezalandırılmıştır. Ölen kişi yılın farklı zamanlarında ve festivallerde ailesi, akrabaları ve arkadaşları tarafından mezarında yenilen yemeklerle anılmıştır.
Ölünün anılma şekli sosyal sınıf, dini inanç ve diğer faktörlere göre değişiklik göstermiştir. Mezar stelleri ve yazıtları ölen kişinin toplumdaki statüsünü ve konumunu açık bir şekilde sergilemiştir. Mezar stelleri ölen kişi hakkında genellikle adını ve soyağacını içeren bilgileri içermiştir. Bununla birlikte ölen bireyin yaşı ve mesleğine dair bilgi veren steller de bulunmaktadır. Stellerin tasarımı genellikle steli sipariş edenlerle ustaların inisiyatifine bırakılmıştır.
Antik Roma döneminde yapılan bu mezar stellerinin kalıntıları günümüze kadar gelmiştir. Milattan sonra 2’nci yüzyılda Roma Döneminde yapılan bir mezar steli, Gaziantep’te yer alan Zeugma Antik Kenti’nde yapılan kazı çalışmalarının sonucunda gün yüzüne çıkarılmıştı. Bulunan eser daha sonra tarihi eser kaçakçıları tarafından İtalya’ya kaçırılmıştı. 2023 yılında İtalya’dan geri alınan eser Gaziantep’teki Zeugma Mozaik Müzesi’nde yerini aldı. Daha sonra “Zeugma’dan Antakya’ya Medeniyetler Buluşuyor” projesiyle Hatay’a getirilen eser, Şuan Hatay Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor. Mezar steli, müzenin en değerli parçalarından biri.
