Haber / Güven Güneş
HPV aşısının ücretsiz uygulanmasına ilişkin ilk resmi açıklama 2022 yılında dönemin Sağlık Bakanı Fahrettin Koca tarafından yapılırken, sonrasında göreve gelen Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da 2025 yılında aşının yıl sonundan itibaren 13 yaşındaki çocuklardan başlanarak ücretsiz uygulanacağını duyurmuştu. Ancak 2026 yılının ortasına gelinmesine rağmen HPV aşısı hâlâ ulusal aşı takvimine alınmadı. Tek doz fiyatının 6 ila 9 bin lira, üç dozluk aşılama maliyetinin ise 18 bin ila 27 bin lira arasında değişmesi nedeniyle birçok kadın aşıya ulaşamazken Başkan Göksoy, sürecin daha fazla ertelenmemesi çağrısında bulundu.
“Bu konu bir tercih değil, kamusal sağlık sorumluluğudur”
HPV aşısı konuşulurken yalnızca bir aşının konuşulmadığını aynı zamanda kadınların yaşam hakkını, sağlık hakkını ve devletin kadınlara nasıl baktığının da konuşulduğunu söyleyen Mimoza Kadın Derneği Başkanı Çiğdem Göksoy, “Bugün Türkiye'de kadınlar en temel sağlık hizmetlerine bile eşit koşullarda ulaşamıyor. Ulaşamadığı gibi birçok karardan da haberdar olamıyor. Çünkü koruyucu sağlık hizmetleri yerine tedavi odaklı bir sistem işletiliyor. Oysa sağlık, hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek değil, hastalık oluşmadan önce önlem almaktır. HPV aşısı bunun en somut örneklerinden biridir. Rahim ağzı kanserinin en önemli nedenlerinden biri olan HPV'ye karşı geliştirilen aşı, dünyada etkinliği kanıtlanmış koruyucu sağlık uygulamalarından biridir. Pek çok ülkede ulusal aşı programına dahil edilmiş ve ücretsiz uygulanmaktadır. Çünkü bu konu bir tercih değil, kamusal sağlık sorumluluğudur” dedi.
“Verilen sözlerin takipçisi olmak zorundayız”
Türkiye'de de uzun süredir kadın örgütleri, sağlık emekçileri ve bilim insanlarının HPV aşısının ücretsiz olması için mücadele ettiğine dikkat çeken Göksoy, “Sağlık Bakanlığı da HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınacağı ve ücretsiz uygulanacağı yönünde açıklamalarda bulundu. Ancak aradan geçen zamana rağmen bu konuda somut ve yaygın bir uygulama hala hayata geçirilmedi. Verilen sözlerin takipçisi olmak zorundayız. Kadınların yaşamını ilgilendiren böylesine önemli bir konuda gecikmenin hiçbir haklı gerekçesi olamaz” ifadelerini kullandı.
“Sağlık hakkı satın alınan bir ayrıcalık değildir”
Ekonomik krizin aşıya erişimi zorlaştırdığını belirten Göksoy, “Her geçen gün ekonomik kriz derinleşirken binlerce aile çocuklarını HPV aşısıyla koruyamıyor. Korunabilmek, kişinin ekonomik gücüne bağlı olmamalıdır. Sağlık hakkı satın alınan bir ayrıcalık değil, herkes için güvence altına alınması gereken temel bir haktır” dedi.
“Kadın sağlığı bütüncül ele alınmıyor”
konuşmasında kadın politikalarına da değinen Göksoy, “Ne yazık ki kadın politikalarına baktığımızda da benzer bir yaklaşımı görüyoruz. Kadınlar çoğu zaman birey olarak değil, aile içinde tanımlanıyor. Kadının bedeni ve yaşamı üzerinde söz söyleyen politikalar üretilirken, kadınların sağlığını güvence altına alacak koruyucu hizmetler aynı kararlılıkla hayata geçirilmiyor. Bir yandan kadınlara annelik üzerinden roller biçilirken, diğer yandan onları kanserden koruyacak bilimsel uygulamaların geciktirilmesi büyük bir çelişkidir. Kadını sadece doğurganlığı üzerinden gören anlayış, kadın sağlığını bütüncül biçimde ele almıyor” diye konuştu.
“Koruyucu sağlık hizmetleri devletin yükümlülüğüdür”
Koruyucu sağlık hizmetlerinin devletin yükümlülüğü olduğunu söyleyen Göksoy, “HPV aşısı da bunun ayrılmaz bir parçasıdır. Bu mesele yalnızca sağlık politikası değil; aynı zamanda eşit yurttaşlık, sosyal adalet ve kadınların yaşam hakkı meselesidir. Devletin görevi yalnızca hastalıkları tedavi etmek değil, bilimsel veriler ışığında hastalıkları önleyecek politikaları zamanında hayata geçirmektir” dedi.
“Kadınların yaşamı bekleyemez”
Açıklamasının sonunda Sağlık Bakanlığı'na çağrıda bulunan Göksoy, “Sağlık Bakanlığı'nın yaptığı açıklamaların artık uygulamaya dönüşmesini bekliyoruz. HPV aşısının gecikmeden ulusal aşı takvimine alınması, ücretsiz ve erişilebilir hâle getirilmesi yalnızca kadınlar için değil, toplum sağlığı açısından da ertelenemez bir zorunluluktur. Kadınların yaşamı bekleyemez. Verilen sözlerin tutulması, koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve kadınların sağlık hakkının güvence altına alınması artık bir tercih değil, kamusal sorumluluktur. Bu konuda atılacak her adım, kadınların yaşam hakkına verilen değerin de somut bir göstergesi olacaktır” dedi.