Haber / Zümre Deniz Denli
Yaz mevsiminin etkisini hissettirmeye başlamasıyla birlikte evlerde ve işletmelerde haşere mücadele dönemi de başladı. Nemli iklimi nedeniyle Mersin’de daha fazla görülen haşerelerle mücadele konusunda İlkim İlaçlama Mesul Müdürü, Ziraat Mühendisi İbrahim Keş uyarılarda bulundu. Mersin Haber Merkezi’ne açıklamada bulunan Keş, yanlış ilaç kullanımı ve yetkisiz uygulamaların geri dönülemez zararlar verebileceğini belirtti.
İlaçlama öncesi böcek önleyici tedbirlere ilişkin Keş, “Kapı pencereler sinek telleriyle tellenebilir. Su giderlerinin kapaklı olmasına hassasiyet gösterilebilir. Bu tip şeylerle dışarıdan gelecek haşerelerin önlenmesi sağlanabilir” dedi.
“Ev ilaçlamasında fümigantlarla ilaçlama yapılamaz”
İlaçlamalarda yaşanan ölümlü vakaların “fümigant” denilen ve canlıların olduğu alanlarda kesinlikle kullanılmaması gereken bir madde olduğunu vurgulayan İbrahim Keş, “Mekanların ev haşeresi, ev içinde üreyen karınca, hamam böceği veya hamam böceği için Sağlık Bakanlığı'nın onayladığı ilaçlarla ilaçlanması gerekir. Herhangi bir tarım ilacı veya fümigantlarla ilaçlama yapılamaz. Ölümlü vakalar ağırlıklı olarak fümigant ilaçlar nedeniyle yaşanıyor. Bunlar hiçbir canlının olmayacağı ortamlarda kullanılan ilaçlardır, belli tedbirler alınarak yapılır. O tedbirler alınmadığı için bu tip ilaçlardan çıkan gazlar ya mekan içerisinde veya havalandırmadan çıkıp yukarıdaki, aşağıdaki insanların zehirlenmesine sebebiyet verebilmektedir. Evde kullanmıyoruz bu tarz olanları, kullanılmaması gerekir. Bunları liman ortamlarında, bakliyat ilaçlamalarında kullanırız, belli bir süre kapalı ortamda tutulur bu malzemeler. İçindeki zararlılar öldürülür, ondan sonra havalandırarak tekrar kullanıma açık hale gelir” diyerek açıkladı.
“Belediye ilaçlaması olmadan ilaçlama firmalarının yaptığı ilaçlama yüzde 100 memnuniyet vermez”
İlaçlamanın sıklığına ilişkin açıklamada bulunan Ziraat Mühendisi, “Normal şartlarda yaz başında, mayıs ayı gibi, bu zamanlarda yapılan bir ilaçlamada yaz sezonu bitinceye kadar idare eder, problem yaşamazlar ev ortamı için. Ev ortamlarında zaten ya ihtiyaç duymaya yönelik bir haşere görüp çağırırlar ya da koruma amaçlı yaptırırlar. ‘Mayıs, haziran ayında, benim evimde hiçbir şey yok ama siz bir ilaçlayın, korunmamız olsun en azından dışarıdan gelen haşereler etkilensin’ amacıyla yaptırırlar. Yazlık evlerde çok fazla var. Yazlık konutlarla bu tip yerlerde ağırlıklı sıkıntı sivrisineğe yöneliktir. Sivrisineğe yönelik de belediyenin ilaçlaması etkili olmadığı müddetçe ilaçlama firmalarının mekan içinde yaptığı ilaçlama yüzde 100 memnuniyet vermez. Belediyenin yaptığı ilaçlamalar sivrisineklerin üreme noktalarına yöneliktir, durgun su yataklarında larva mücadelesi yapılır, o bölgede sivrisinek popülasyonu azalır. Daha sonra da havaya etkili ilaçlama yapılır erginlerin ölmesi açısından” diye belirtti.
Evde ilaçlama yaptırdıktan sonra dikkat edilmesi gerekenlere değinen Ziraat Mühendisi Keş, “3-4 gün ıslak temizlik istemeyiz yaptığımız ilaçlama yerlerinde. Yaptığımız ilacın silinip yok olmaması için 3-4 gün o ilaç kalırsa kalıcılığı uzun sürer. İlacın yapıldığı gün veya ertesi gün temizlik yapılırsa ilacın yüzde 80'i yok olur. İlaç yapılan yeri belli bir süre boşaltıyoruz, ufak da olsa gazlaşma etkisi var. Bundan kimler etkilenebilir? Çok küçük çocuklar, kronik akciğer rahatsızlığı olan insanlar etkilenebilir. Bu nedenle ilaç kuruyuncaya kadar 2 saat ilaçlama ortamından uzak durmayı tavsiye ediyoruz” dedi.
“Merdiven altı işletmelerde kanunlar yetersiz kalıyor”
Merdiven altı ve yetkisi olmayan ilaçlama firmalarına karşı vatandaşları uyaran Ziraat Mühendisi Keş, “Bunlara karşı hiçbir önlem alamıyoruz. Biz Sağlık Bakanlığına, Mersin İl Sağlık Müdürlüğü’ne kayıtlı firmayız. Mümkün olduğunca kayıtlı firmalarla çalışılması gerekir çünkü sonuçta biz kimyasal atıyoruz. Bu kimyasala karşı herhangi birisinin göreceği ufak bir zarar veya hayvanın göreceği zararda muhatap olarak biz varız. Bizimle iletişime geçip yaşadıkları sıkıntıları anlatabiliyorlar. Ama merdiven altı yapan insanlara ulaşma sorunu oluyor. Vatandaşlar, ‘Yetki belgesi, uygulayıcı belgeniz var mı? Hangi firmaya bağlı çalışıyorsunuz? Bu firmanın Sağlık Müdürlüğü’nden kayıt numarası nedir?’ gibi sorularla firmayı inceleyebilirler ama dediğim gibi kanunlar yetersiz kalıyor, şikayetle önlenemiyor. Mesela sırtında tulumbayla gidiyor evlere. Suçüstü yakalamadığı müddetçe bir şey yapamıyoruz. Yakaladıkları takdirde de çok cüzi para cezalarıyla kurtuluyorlar” şeklinde konuştu.
Nemli bir iklime sahip Mersin özelinde haşere ve sivrisinek mücadelesinin daha yoğun olduğuna değinen İbrahim Keş, “Hamam böcekleriyle mücadele ağırlıklı olarak belediyelerin kanalizasyonlara yapacağı düzenli müdahalelerdir, bunların larva dönemleri, yumurta dönemleri vardır, bir de ergin döneme geçtikleri dönemler vardır. İlaçlama faaliyetleri geç başladığı zaman programlar daha çok oluşuyor. Yani mesela diyelim ki mayıs başında yapacakları uygulamayı haziran başında yaptıkları zaman sıkıntı büyük oluyor” şeklinde açıkladı.
Ev ilaçlamalarının yanı sıra işletmelerde yapılması gereken ilaçlamaya da dikkat çeken Keş, “Biz işletmelerimizde aylık, düzenli olarak yapma taraftarıyız. Pastane, lokanta gibi işletmelerde dışarıdan mal sirkülasyonu çok olduğu için, devamlı depolardan malzeme geldiğinden bu ay olmayan bir haşere ertesi ay oluşabiliyor, yuvalanabiliyor. Biz ilaçlamanın yanında bu işletmelerin fiziksel olarak alabilecekleri tedbirleri de yaptırıyoruz. Duvarlarında çatlak olabiliyor, arkasında yuvalar alabiliyor. Cihazları, aletleri eskimiştir, tezgahlar eskimiştir, bu mücadeleyi onlarla beraber yapabiliyoruz” dedi.
Yaz dönemi özellikle ev tipi ilaçlamanın yoğun olacağını vurgulayan Ziraat Mühendisi Keş, “Şu an bizim sektörde ekim sonuna kadar haşerelerin üremesi devam edeceği için Ekim sonuna kadar yoğunluk devam eder sonra kış dönemine girişte yavaşlar. Ev ilaçlaması için şikayetler azalır ama mekan ilaçlamaları devam eder. Hala sıcaklığını koruduğu için o işletmelerin içerisinde kış da olsa yumurtalar açılıp haşere üremesine devam edebiliyor” ifadelerini kullandı.