Bildiğiniz gibi son günlerde Göcek koylarına atılan tonozlar vasıtası ile koyların paralı hale getirilmesi tartışılıyor. Bundan sonra Göcek’te bir koyda yalnızca 3 gün tüm körfezde toplamda 11 gün kalınabilecek. Her tekne boyuna göre gecelik bağlanma ücreti ödeyecek. Yelkenli teknem ile yaklaşık 5 yıldır yazların bir kısmını Göcek bölgesinde geçiriyorum. Yeni uygulamanın artıları ve eksilerini sizlerle paylaşmak istedim.

Dünya Cenneti Göcek

Göcek dünyanın en güzel koylarının bulunduğu gözde bir mavi yolculuk rotası. Etrafındaki dağlar ve adalar bu körfezi doğal bir iç denize dönüştürüyor. Rüzgarı bol, dalgası az. Bu nedenle dünyanın dört yanından gelen denizcilerin hayran kaldığı muhteşem bir coğrafya. Ancak bu güzellik son yıllarda özellikle zenginlere ait büyük motor yatların ihanetini yaşıyor. Ben Göcek bölgesinde yaşamama rağmen son yıllarda Göcek Körfezi’nin içine elimden geldiğince girmiyordum. Peki neden?

Göcek’e Nasıl İhanet Edildi?

Marina parası vermek istemeyen zenginler bir kaptan tutup teknelerini güvenli bir koya bağlatıyor ve ihtiyacı olduklarında kaptan onları araçla gelinen en yakın koydan botla alıyordu. Neredeyse tüm Göcek; denizi babalarının malı gibi kullanan, kıç halatları ile koca koyları kapatan görgüsüz zenginlerin oyun alanı olmuştu. Bu dev motor yatlar yıl boyu aynı yerde demirliyor, başka teknelerin koyları keşfetmesine izin vermiyordu. Pis su alımı yapan bir iki küçük teknenin yüzlerce motor yata yetişmesi imkansızdı. Peki bunca atık nereye gidiyordu? Tabii ki denize. Saygısızca sabaha kadar çalıştırdıkları jeneratörler gürültü kirliliğine neden oluyor, her birinin yüksek makamlarda tanıdıkları olduğu için sahil güvenlik denetimleri de yetersiz ya da etkisiz kalıyordu. Kaç motor yatı ağaca halat bağladığı ya da koyu kapattığı için uyardığımı ben bilirim. Bu nedenle güzelim Göcek, yüzeyinde dışkıların ve köpüklerin yüzdüğü kuralsız bir marinaya dönüşmüştü.

Çözüm Bu muydu?

Bana göre Göcek’te bu kuralsız gidişe elbette bir “Dur” denilmesi gerekiyordu. Ama bu şekilde mi? Özellikle yaşamları boyunca kıt kanaat yaptıkları yatırımları ile bir tekne alıp emekliliğinde deniz tutkusunu yaşamak isteyen amatör denizcilerin bir kısmı bunun bir rant projesi olduğunu söylüyor. Genelde amatör denizciler bu şekilde düşünse de farklı düşünenler de var. Ben kendimce projenin artı ve eksilerini, getirecek ve götüreceklerini anlatmaya çalışacağım…

Tonoz Projesi’nin artıları

1. Göcek rahatlayacak: Bağlama kapasitesi azalacağı için yıllardır dünya cenneti Göcek’in omuzlarına yüklenen ağır yük hafifleyecek. Göcek nefes alacak, kendine gelecek. Koylar önce gelip kapanın değil, rezervasyon yaptıran herkesin olacak.

2. Denetim artacak: Eğer rezervasyon sistemine pis su takibi de eklenirse tonozu alan teknenin pis suyunu vermiş olduğu hali hazırda denetlenebilecek.

3. Koylara çökenlerin rahatı bozulacak: Tonoz atmak ve bunları sistemli bir şekilde rezervasyon usulü ile paylaştırmak doğru bir karar. En azından yıl boyu yerinden kalkmayan teknelerin rahatı bozulacak.

Tonoz Projesinin Eksileri

1. Turizme darbe: Türkiye mavi yolculuk turizminde dünya lideri iken son yıllarda artan maliyetler nedeniyle gerilemeye başlamıştı. Daha ucuz kalan Hırvatistan ve Yunanistan ilerleme kaydetmişti. Ancak bu yeni maliyetler zaten rakiplerinden daha pahalı olan Türk mavi yolculuk sektörüne son darbeyi vurabilir.

2. Amatör denizciye yeni maliyet: Teknesinin marina ve işletme maliyetleri altında ezilen amatör denizci yeni bir masrafla karşı karlıya kalıyor. Denizciliği ilerletelim derken bu sayede geriletmiş oluyoruz.

3. Rant Tehlikesi: Bölgeye atılan tonozlar; sonrasında bölgenin ranta açılmasına neden olabilir. İşte tonozlar atıldı… Şuraya bir de çalışanlar için bina yapalım, bari şuraya da bir yol açalım. Restoransız olmaz gibi bahanelerle Göcek ranta açılabilir.

Peki Çözüm Ne?

Bana göre kesinlikle Göcek için harekete geçilmesi gerekiyordu. Ancak işin içine para girinceye kadar. Yani bu yapılan çalışmalar para istenmese de zaten Göcek’i rahatlatacaktı. Devlet gerçekten koyları korumak istiyorsa yaptığı organizasyonu neden paralı yapıyor? Zaten bizler hepimiz vergilerimizi ödemiyor muyuz? Mesela Göcek’in içinde ve dışında henüz tonoz atılmayan koylar var. İçerdeki motoryatlar gidip bu kez o koyları kapatsalar buna izin verilecek mi? Ya da gidip Gökova Körfezi’ndeki koyları işgal etseler keyiflerince kalabilecekler mi? Elbette kalacaklar. Bu nedenle aslolan tonozları ücretli yapıp takip etmekten ziyade Türkiye’nin tüm koylarının işgal edilmesini önlemektir. Bir teknenin bir koyda kalma süresi kesinlikle kısıtlanmalı, bu yalnızca Göcek’e mahsus olmamalıdır. Uygulama ücretsiz olmalıdır. Ancak o zaman devlet: “Ben bu projeyi denizlerimizi kurtarmak için yaptım rant için değil!”, argümanına insanları inandırabilir.